Gezondheidsmonitor
8 Leefstijl.svg

Deze tekst beschrijft op basis van de Gezondheidsenquête 2016 het percentage inwoners (19 jaar en ouder) dat alcohol drinkt en het percentage dat aan het advies voor alcohol voldoet (geen alcohol of anders niet meer dan 1 glas per dag). Daarna wordt ingegaan op het percentage zware drinkers en overmatige drinkers. Op basis van de jongerenpeiling 2019 wordt het alcoholgebruik en het voorkomen van binge drinken bij jongeren (12 tot en met 18 jaar) beschreven.

Volwassenen en ouderen (19 jaar en ouder)

Bijna de helft voldoet aan het advies voor alcohol

Volgens de Gezondheidsenquête 2016 heeft 79% van de inwoners (19 jaar en ouder) van Zoetermeer in het afgelopen jaar alcohol gedronken.9 Bijna de helft van de (48%) inwoners (19 jaar en ouder) van Zoetermeer voldoet aan het advies geen of maximaal één glas alcohol per dag te drinken. In de hele regio Haaglanden voldoet 45% aan dit advies.

Vijftien procent van de inwoners van Zoetermeer is een overmatige drinker

Volgens de Gezondheidsenquête 2016 is 6% van de inwoners (19 jaar en ouder) van Zoetermeer een zware drinker, zij drinken dus wekelijks op minstens één dag minimaal zes glazen (mannen) of vier glazen (vrouwen) alcohol (tabel 1).9 Het percentage overmatige drinkers in Zoetermeer is 15%. Dit is voor mannen meer dan 14 glazen per week en voor vrouwen meer dan 7 glazen per week. In vergelijking met het zware drinken is dit dus minder alcohol op een dag, maar wel op meerdere dagen van de week.

Het percentage zware en overmatige drinkers in Zoetermeer is lager dan in Zuid-Holland West, Haaglanden en Nederland.

Tabel 1. Percentage zware en overmatige drinkers (19 jaar en ouder). Zoetermeer, Zuid-Holland West, Haaglanden en Nederland, 2016.
Zoetermeer_8.2_Alcohol_T1.png

Het percentage zware drinkers (19 tot en met 64 jaar)is in 2016 lager dan in 2005, maar vergelijkbaar met de percentages in 2009 en 2012 (tabel 2).5 Het percentage overmatige drinkers (19 tot en met 64 jaar) is in 2016 lager dan in 2005 en 2009, maar is vergelijkbaar met het percentages in 2012. Bij 65-plussers zijn de percentages zware en overmatige drinkers vergelijkbaar met 2012.

Tabel 2. Percentage zware en overmatige drinkers (19 jaar en ouder), naar onderzoeksjaar. Zoetermeer 2005-2016.a
Zoetermeer_8.2_Alcohol_T2.png (1)

Het percentage overmatige drinkers is hoger bij inwoners met een hoger inkomen

Het percentage zware drinkers is in Haaglanden het hoogst bij de jongvolwassenen (19- tot en met 34-jarigen; tabel 3).9 Het percentage overmatige drinkers is het hoogst bij de jongste groep ouderen (65- tot en met 74-jarigen). Verder is het percentage zware drinkers hoger bij mannen dan bij vrouwen. Dit verschil is niet zichtbaar bij overmatige drinkers.

Het percentage zware drinkers is het hoogst bij inwoners met een midden opleidingsniveau en met een lager inkomen. Het percentage overmatige drinkers is het hoogst bij inwoners met een midden en hoog opleidingsniveau en een hoger inkomen.

De percentages zware en overmatige drinkers zijn het hoogst bij inwoners van autochtone en overig westerse afkomst

Het percentage zware en overmatige drinkers is het hoogst bij inwoners van autochtone en overig westerse afkomst. Bij inwoners die ongehuwd, gescheiden of weduwe/weduwnaar zijn is het percentage zware drinkers hoger dan bij inwoners die gehuwd zijn of samenwonen met een partner. Dit verschil is niet zichtbaar bij overmatige drinkers.

Tabel 3. Percentage zware en overmatige drinkers (19 jaar en ouder), naar achtergrondkenmerken. Haaglanden 2016.
Zoetermeer_8.2_Alcohol_T3.png
  • Etnische afkomst
  • Opleiding
  • Huishoudinkomen

Jongeren (12 tot en met 18 jaar)

VMBO

Eén op de drie jongeren (3 vmbo-leerlingen) in Zoetermeer heeft ooit alcohol gedronken, één op tien was recent dronken of aangeschoten

Van de jongeren in Zoetermeer (3 vmbo) geeft 37% aan ooit gedronken te hebben.9 Van alle jongeren had ruim een derde (36%) recent alcohol gedronken (in de laatste 4 weken), was 17% ooit dronken of aangeschoten geweest en 10% recent dronken of aangeschoten geweest. Eén op de tien (12%) dronk in de afgelopen vier weken vijf of meer drankjes bij één gelegenheid (binge drinken). In regio Zuid-Holland West waren deze percentages respectievelijk 46%, 42%, 25%, 15% en 18% (Tabel 1).

Tabel 1. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk. Zoetermeer, Zuid-Holland West en Haaglanden, schooljaar 2018/2019.
Zoetermeer_Alcoholgebruik_T1.jpg

Ruim een derde van zowel de jongens (36%) als de meisjes (38%) heeft ooit alcohol gedronken; ook deed 36% dit in de afgelopen vier weken. Van de jongens is 16% ooit dronken of aangeschoten geweest en van de meisjes 18%. Ongeveer één tiende is recent dronken of aangeschoten geweest. Er is geen verschil in het percentage jongens en meisjes (12%) dat in de afgelopen vier weken heeft binge gedronken (5 of meer drankjes bij één gelegenheid) (Figuur 1).

Figuur 1. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar geslacht. Zoetermeer, schooljaar 2018/2019.
Zoetermeer_Alcoholgebruik_F1.jpg

Ruim één op de drie jongeren in Zoetermeer op het vmbo-tl (38%) en vmbo-overig (36%) heeft ooit alcohol gedronken. Van de jongeren op het vmbo-tl dronk 37% recent, was 15% ooit dronken of aangeschoten, was 10% in de afgelopen vier weken dronken of aangeschoten en had 12% in de afgelopen vier weken 5 of meer drankjes gedronken bij één gelegenheid. Bij jongeren op het vmbo-overig waren deze percentages respectievelijk 35%, 20%, 8% en 12% (Figuur 2).

Figuur 2. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar opleidingsniveau. Zoetermeer, schooljaar 2018/2019.
Zoetermeer_Alcoholgebruik_F2.jpg

Bijna de helft (47%) van de jongeren in Zoetermeer van Nederlandse afkomst heeft ooit alcohol gedronken; 46% deed dit in de laatste vier weken nog. Bij jongeren van niet-Nederlandse afkomst liggen deze percentages op respectievelijk 22% en 20%. Verder geeft 22% van de jongeren van Nederlandse afkomst aan ooit dronken te zijn geweest, was 12% recent nog aangeschoten of dronken en geeft 14% aan in de afgelopen vier weken binge gedronken te hebben. Van de jongeren van niet-Nederlandse afkomst geeft één op de tien (11%) aan ooit dronken te zijn geweest, bij één op de twintig was dit recent het geval en heeft 8% recent vijf of meer drankjes bij één gelegenheid gedronken (Figuur 3).

Figuur 3. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar afkomst. Zoetermeer, schooljaar 2018/2019.
Zoetermeer_Alcoholgebruik_F3.jpg

Jongeren (3 vmbo) in Zoetermeer drinken alcohol voornamelijk samen met anderen binnenshuis

Aan de jongeren is gevraagd waar zij meestal alcohol drinken, waarbij zij maximaal drie locaties mochten aangeven (Tabel 2). Eén op de zes jongeren (16%) gaf aan meestal bij anderen thuis te drinken en/of thuis met anderen. Eén op de twintig (5%) jongeren drinkt meestal in een discotheek en 4% op straat of thuis en alleen. Drinken in een keet, op een schoolfeest en in een sportkantine of bij een vereniging komt te weinig voor om percentages weer te geven (in verband met privacy).

Tabel 2. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat alcohol drinkt, naar locatie. Zoetermeer, schooljaar 2018/2019.
Zoetermeer_Alcoholgebruik_T2.jpg

HAVO/VWO

Ruim vier op de tien jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) heeft ooit alcohol gedronken, hetzelfde aantal was recent dronken of aangeschoten

Van de jongeren in Zoetermeer (4 havo/vwo) geeft 42% aan ooit gedronken te hebben; 41% dronk recent (in de laatste 4 weken), 22% was ooit aangeschoten en 9% was recent aangeschoten.9 Eén op de tien jongeren dronk in de afgelopen vier weken vijf of meer drankjes bij één gelegenheid. In regio Zuid-Holland West waren deze percentages respectievelijk 55%, 51%, 34%, 21% en 21% (Tabel 3).

Tabel 3. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk. Zoetermeer, Zuid-Holland West en Haaglanden, schooljaar 2018/2019.
Zoetermeer_Alcoholgebruik_T3.jpg

Van de jongens én van de meisjes in Zoetermeer hebben ruim vier op de tien (respectievelijk 43% en 42%) ooit alcohol gedronken. Van de jongens heeft 42% en van de meisjes heeft 41% recent (in de afgelopen vier weken) alcohol gedronken. Ruim een vijfde (22%) van zowel de jongens als de meisjes was ooit aangeschoten of dronken, één op de tien (respectievelijk 8% en 10%) was dit recent en één tiende (9% en 10%) heeft recent bij één gelegenheid vijf of meer drankjes gedronken (Figuur 4).

Figuur 4. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar geslacht. Zoetermeer, schooljaar 2018/2019.
Zoetermeer_Alcoholgebruik_F4.jpg

Van de jongeren op de havo heeft de helft (51%) ooit en recent (50%) alcohol gedronken. Drie op de tien jongeren op het vwo dronken ooit (30%) en recent (29%). Van de jongeren op de havo was bijna een derde (32%) ooit dronken of aangeschoten en dronk één op de zeven (14%) recent bij één gelegenheid vijf of meer drankjes. Bij jongeren op het vwo was dit respectievelijk 8% en 4%. Van de jongeren op de havo was 14% van de jongeren recent dronken/aangeschoten. Het aantal jongeren op het vwo dat recent dronken is geweest is te klein (in verband met privacy) om hier uitspraken over te doen (Figuur 5).

Figuur 5. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar opleidingsniveau. Zoetermeer, schooljaar 2018/2019.
Zoetermeer_Alcoholgebruik_F5.jpg

Van jongeren van Nederlandse afkomst dronk 45% ooit alcohol, van jongeren van niet-Nederlandse afkomst was dit ruim een derde (35%). Meer dan vier op de tien jongeren (44%) van Nederlandse afkomst dronken recent alcohol, ruim één vijfde (23%) van hen was ooit dronken of aangeschoten. Eén op de tien jongeren van Nederlandse afkomst was recent dronken of aangeschoten en 11% heeft recent binge gedronken (vijf of meer drankjes bij één bijeenkomst). Voor jongeren van niet-Nederlandse afkomst ging het om respectievelijk 34%, 20%, 7% en 6% (Figuur 6).

Figuur 6. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar afkomst. Zoetermeer, schooljaar 2018/2019.
Zoetermeer_Alcoholgebruik_F6.jpg

Jongeren (4 havo/vwo) drinken alcohol voornamelijk met anderen binnenshuis

Aan de jongeren is gevraagd waar zij meestal alcohol drinken, waarbij zij maximaal drie locaties mochten aangeven (Tabel 4). Een kwart van de jongeren gaf aan bij anderen thuis te drinken en één vijfde drinkt thuis met anderen. Daarnaast gaf ruim één op de twintig (6% en 4%) jongeren aan meestal in een discotheek of in een café te drinken. Drinken op een schoolfeest en in een keet, hok of schuur komt heel weinig voor (beide 2%). Het aantal jongeren dat in een restaurant, alleen thuis of in een sportkantine of bij een vereniging drinkt is te laag (in verband met privacy) om het percentage weer te kunnen geven.

Tabel 4. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat alcohol drinkt, naar locatie. Zoetermeer, schooljaar 2018/2019.
Zoetermeer_Alcoholgebruik_T4.jpg

Referenties Jongeren (12 tot en met 18 jaar)

  1. Richtlijnen Goede Voeding 2015. [Online]. (bezocht op 20 jan 2020); Beschikbaar op URL: https://www.gezondheidsraad.nl/binaries/gezondheidsraad/documenten/adviezen/2015/11/04/richtlijnen-goede-voeding-2015/201524_Richtlijnen+goede+voeding+2015.pdf.
  2. Volksgezondheidenzorg.info. Alcoholgebruik, Cijfers & Context. [Online]. (bezocht op 20 jan 2020); Beschikbaar op URL: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/alcoholgebruik/cijfers-context/huidige-situatie.
  3. Verdurmen J, Abraham M, Planije M, Monshouwer K, Van Dorsselaer S, Schulten I. et al. Alcoholgebruik en jongeren onder de 16 jaar: Schadelijke effecten en effectiviteit van alcoholinterventies. Utrecht: Trimbos- instituut; 2006.
  4. Van Hasselt N. Preventie van schadelijk alcoholgebruik en drugsgebruik onder jongeren. Utrecht: Trimbos- instituut; 2010.
  5. De Vos-Van der Hoeven T. Het effect van alcohol op puberhersenen [Online]. (bezocht op 20 jan 2020); Beschikbaar op URL: http://www.opvoedadvies.nl/alcoholhersen.htm.
  6. Vermeulen-Smit E. The role of parents in preventing adolescent alcohol and cannabis use [proefschrift]. Ridderkerk: Riddeprint BV; 2014.
  7. Van Dorsselaer S, Tuithof M, Verdurmen J, Spit M, Van Laar, M, Monshouwer K. Jeugd en riskant gedrag 2015: Kerngegevens uit het Peilstationonderzoek Scholieren. Utrecht: Trimbos-instituut; 2016.
  8. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Kamerbrief over de nota Landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019. Den Haag: 2015.
  9. Klik hier voor meer informatie over de Jongerenpeiling 2019.

Referenties Volwassenen en ouderen (19 jaar en ouder)

  1. Richtlijnen Goede Voeding 2015. [Online]. (bezocht op 20 jan 2020); Beschikbaar op URL: https://www.gezondheidsraad.nl/binaries/gezondheidsraad/documenten/adviezen/2015/11/04/richtlijnen-goede-voeding-2015/201524_Richtlijnen+goede+voeding+2015.pdf.
  2. Volksgezondheidenzorg.info. Alcoholgebruik, Cijfers & Context. [Online]. (bezocht op 20 jan 2020); Beschikbaar op URL: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/alcoholgebruik/cijfers-context/huidige-situatie.
  3. Verdurmen J, Abraham M, Planije M, Monshouwer K, Van Dorsselaer S, Schulten I. et al. Alcoholgebruik en jongeren onder de 16 jaar: Schadelijke effecten en effectiviteit van alcoholinterventies. Utrecht: Trimbos- instituut; 2006.
  4. Van Hasselt N. Preventie van schadelijk alcoholgebruik en drugsgebruik onder jongeren. Utrecht: Trimbos- instituut; 2010.
  5. De Vos-Van der Hoeven T. Het effect van alcohol op puberhersenen [Online]. (bezocht op 20 jan 2020); Beschikbaar op URL: http://www.opvoedadvies.nl/alcoholhersen.htm.
  6. Vermeulen-Smit E. The role of parents in preventing adolescent alcohol and cannabis use [proefschrift]. Ridderkerk: Riddeprint BV; 2014.
  7. Van Dorsselaer S, Tuithof M, Verdurmen J, Spit M, Van Laar, M, Monshouwer K. Jeugd en riskant gedrag 2015: Kerngegevens uit het Peilstationonderzoek Scholieren. Utrecht: Trimbos-instituut; 2016.
  8. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Kamerbrief over de nota Landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019. Den Haag: 2015.
  9. Klik hier voor meer informatie over de Gezondheidsenquête 2016.
Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties