Gezondheidsmonitor
8 Leefstijl.svg

Deze tekst beschrijft op basis van de Gezondheidsenquête 2016 het percentage inwoners (19 jaar en ouder) dat alcohol drinkt en het percentage dat aan het advies voor alcohol voldoet (geen alcohol of anders niet meer dan 1 glas per dag). Daarna wordt ingegaan op het percentage zware drinkers en overmatige drinkers. Op basis van de jongerenpeiling 2019 wordt het alcoholgebruik en het voorkomen van binge drinken bij jongeren (12 tot en met 18 jaar) beschreven.

Volwassenen en ouderen (19 jaar en ouder)

Bijna de helft voldoet aan het advies voor alcohol

Volgens de Gezondheidsenquête 2016 heeft 85% van de inwoners (19 jaar en ouder) van Pijnacker-Nootdorp in het afgelopen jaar alcohol gedronken.9 Bijna de helft (46%) van de inwoners (19 jaar en ouder) van Pijnacker-Nootdorp voldoet aan het advies geen of maximaal één glas alcohol per dag te drinken. In de hele regio Haaglanden voldoet 45% aan dit advies.

Vijftien procent van de inwoners van Pijnacker-Nootdorp is een overmatige drinker

Volgens de Gezondheidsenquête 2016 is 7% van de inwoners (19 jaar en ouder) van Pijnacker-Nootdorp een zware drinker, zij drinken dus wekelijks op minstens één dag minimaal zes glazen (mannen) of vier glazen (vrouwen) alcohol (tabel 1).9 Het percentage overmatige drinkers in Pijnacker-Nootdorp is 15%. Dit is voor mannen meer dan 14 glazen per week en voor vrouwen meer dan 7 glazen per week. In vergelijking met het zware drinken is dit dus minder alcohol op een dag, maar wel op meerdere dagen van de week.

De percentages zware en overmatige drinkers in Pijnacker-Nootdorp zijn vergelijkbaar met Zuid-Holland West en Haaglanden, maar lager dan Nederland.

Tabel 1. Percentage zware en overmatige drinkers (19 jaar en ouder). Pijnacker-Nootdorp, Zuid-Holland West, Haaglanden en Nederland, 2016.
PN_8.2_Alcohol_T1.png

Het percentage zware drinkers (19 tot en met 64 jaar) is in 2016 lager dan in 2005, maar vergelijkbaar met de percentages in 2009 en 2012 (tabel 2).9 Het percentage overmatige drinkers (19 tot en met 64 jaar) is in 2016 lager dan in 2005 en 2009, maar vergelijkbaar met het percentage in 2012. Bij 65-plussers zijn de percentages zware en overmatige drinkers vergelijkbaar met 2012.

Tabel 2. Percentage zware en overmatige drinkers (19 jaar en ouder), naar onderzoeksjaar. Pijnacker-Nootdorp 2005-2016.a
PN_8.2_Alcohol_T2.png (1)

Het percentage overmatige drinkers is hoger bij inwoners met een hoger inkomen

Het percentage zware drinkers is in Haaglanden het hoogst bij de jongvolwassenen (19- tot en met 34-jarigen; tabel 3).9 Het percentage overmatige drinkers is het hoogst bij de jongste groep ouderen (65- tot en met 74-jarigen). Verder is het percentage zware drinkers hoger bij mannen dan bij vrouwen. Dit verschil is niet zichtbaar bij overmatige drinkers.

Het percentage zware drinkers is het hoogst bij inwoners met een midden opleidingsniveau en met een lager inkomen. Het percentage overmatige drinkers is het hoogst bij inwoners met een midden en hoog opleidingsniveau en een hoger inkomen.

De percentages zware en overmatige drinkers zijn het hoogst bij inwoners van autochtone en overig westerse afkomst

Het percentage zware en overmatige drinkers is het hoogst bij inwoners van autochtone en overig westerse afkomst. Bij inwoners die ongehuwd, gescheiden of weduwe/weduwnaar zijn is het percentage zware drinkers hoger dan bij inwoners die gehuwd zijn of samenwonen met een partner. Dit verschil is niet zichtbaar bij overmatige drinkers.

Tabel 3. Percentage zware en overmatige drinkers (19 jaar en ouder), naar achtergrondkenmerken. Haaglanden 2016.
PN_8.2_Alcohol_T3.png
  • Etnische afkomst
  • Opleiding
  • Huishoudinkomen

Jongeren (12 tot en met 18 jaar)

VMBO

Vier op de tien jongeren (3 vmbo-leerlingen) in Pijnacker-Nootdorp hebben ooit alcohol gedronken, één op de tien was recent dronken of aangeschoten

Van de jongeren (3 vmbo) in Pijnacker-Nootdorp geeft 39% aan ooit gedronken te hebben; 34% heeft recent gedronken (in de laatste 4 weken), 21% is ooit en 12% is recent dronken of aangeschoten geweest.9 Ruim één op de tien (13%) dronk in de afgelopen vier weken vijf of meer drankjes bij één gelegenheid (binge drinken). In regio Zuid-Holland West waren deze percentages respectievelijk 46%, 42%, 25%, 15% en 18% (Tabel 1).

Tabel 1. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk. Pijnacker-Nootdorp, Zuid-Holland West en Haaglanden, schooljaar 2018/2019.
Pijnacker-Nootdorp_Alcoholgebruik_T1.png

Eén derde van de jongens (32%) en bijna de helft (47%) van de meisjes heeft ooit alcohol gedronken; ook deed respectievelijk 25% en 44% dit in de afgelopen vier weken. Eén op de zes jongens (15%) is ooit dronken of aangeschoten geweest, in de afgelopen vier weken was dit één op de tien (9%). Bijna één op de drie meisjes (28%) was ooit dronken, terwijl dit bij één op de zes (15%) recent het geval was. Eén tiende van de jongens heeft in de afgelopen vier weken binge gedronken (5 of meer drankjes bij één gelegenheid), van de meisjes gaf 16% dit aan (Figuur 1).

Figuur 1. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar geslacht. Pijnacker-Nootdorp, schooljaar 2018/2019.
Pijnacker-Nootdorp_Alcoholgebruik_F1.png

Zo’n vier op de tien jongeren in Pijnacker-Nootdorp op het vmbo-tl (38%) en vmbo-overig (40%) hebben ooit alcohol gedronken. Van zowel vmbo-tl als vmbo-overig dronk één derde recent (vmbo-tl 34% en vmbo-overig 33%) en was één vijfde ooit dronken of aangeschoten. Eén op de tien jongeren op het vmbo-tl was recent dronken en heeft recent binge gedronken. Bij vmbo-overig waren deze percentages respectievelijk 16% en 20% (Figuur 2).

Figuur 2. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar opleidingsniveau. Pijnacker-Nootdorp, schooljaar 2018/2019.
Pijnacker-Nootdorp_Alcoholgebruik_F2.png

Vier van de tien jongeren (41%) in Pijnacker-Nootdorp van Nederlandse afkomst hebben ooit alcohol gedronken; één derde (36%) deed dit in de laatste vier weken nog. Bij jongeren van niet-Nederlandse afkomst liggen deze percentages op respectievelijk 30% en 23%. Verder geeft één op de vijf jongeren van Nederlandse afkomst aan ooit dronken te zijn geweest, was 13% recent nog aangeschoten of dronken en geeft 14% aan in de afgelopen vier weken binge gedronken te hebben. Van de jongeren van niet-Nederlandse afkomst zijn de aantallen te klein (in verband met privacy) om deze laatste percentages weer te geven (Figuur 3).

Figuur 3. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar afkomst. Pijnacker-Nootdorp, schooljaar 2018/2019.
Pijnacker-Nootdorp_Alcoholgebruik_F3.png

Jongeren (3 vmbo) in ZHW drinken alcohol voornamelijk samen met anderen binnenshuis

Vanwege privacy (te kleine aantallen) is het voor jongeren (3vmbo) uit Pijnacker-Nootdorp niet mogelijk om voor een meerderheid van de drinklocaties resultaten weer te geven. Daarom presenteren we hier deze gegevens voor jongeren (3 vmbo) uit Zuid-Holland West (Tabel 2). Aan de jongeren is gevraagd waar zij meestal alcohol drinken, waarbij zij maximaal drie locaties mochten aangeven. Een kwart van de jongeren (24%) in ZHW gaf aan meestal bij anderen thuis te drinken en 17% thuis, met anderen. Eén tiende drinkt in een keet, hok of schuur.

Tabel 2. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat alcohol drinkt,
naar locatie. Zuid-Holland West, schooljaar 2018/2019.
Pijnacker-Nootdorp_Alcoholgebruik_T2.png

HAVO/VWO

De helft van de jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) heeft ooit alcohol gedronken

Van de jongeren in Pijnacker-Nootdorp (4 havo/vwo) geeft 49% aan ooit gedronken te hebben; 42% dronk recent (in de laatste 4 weken), 25% was ooit aangeschoten en 15% was recent aangeschoten.9 Eén op de zeven jongeren dronk in de afgelopen vier weken vijf of meer drankjes bij één gelegenheid. In regio Zuid-Holland West waren deze percentages respectievelijk 55%, 51%, 34%, 21% en 21% (Tabel 3).

Tabel 3. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk. Pijnacker-Nootdorp, Zuid-Holland West en Haaglanden, schooljaar 2018/2019.
Pijnacker-Nootdorp_Alcoholgebruik_T3.png

Van de jongens in Pijnacker-Nootdorp dronk de helft (52%) ooit alcohol. Iets minder dan de helft (47%) dronk alcohol in de laatste vier weken. Bij de meisjes waren deze percentages respectievelijk 45% en 38%. Drie op de tien jongens (28%) en twee op de tien meisjes (22%) waren ooit dronken. In de laatste vier weken was 15% van de jongens en 15% van de meisjes recent dronken of aangeschoten geweest. Van de jongens had 16% recent vijf of meer drankjes bij één gelegenheid gedronken. Bij de meisjes was dit 11% (Figuur 4).

Figuur 4. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar geslacht. Pijnacker-Nootdorp, schooljaar 2018/2019.
Pijnacker-Nootdorp_Alcoholgebruik_F4.png

Van de jongeren op de havo in Pijnacker-Nootdorp geeft ongeveer de helft aan ooit en recent alcohol te hebben gedronken (respectievelijk 55% en 49%). Vier op de tien jongeren (40%) op het vwo dronk ooit en één derde (34%) dronk recent alcohol. Van de jongeren op de havo waren drie op de tien ooit dronken of aangeschoten en dronk één vijfde (18%) recent bij één gelegenheid vijf of meer drankjes. Bij jongeren op het vwo was dit respectievelijk 17% en 8%. Eén vijfde van de jongeren op havo en één tiende van de jongeren op het vwo was recent dronken of aangeschoten (Figuur 5).

Figuur 5. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar opleidingsniveau. Pijnacker-Nootdorp, schooljaar 2018/2019.
Pijnacker-Nootdorp_Alcoholgebruik_F5.png

Van jongeren van Nederlandse afkomst dronk de helft (49%) ooit alcohol, van jongeren van niet-Nederlandse afkomst was dit 44%. Ruim vier op de tien (44%) jongeren van Nederlandse afkomst dronken in de laatste vier weken nog alcohol, een kwart (26%) van hen was ooit dronken of aangeschoten. Eén op de zes jongeren (16%) was recent dronken of aangeschoten en 15% heeft recent binge gedronken (5 of meer drankjes bij één gelegenheid). Voor jongeren van niet-Nederlandse afkomst ging het om respectievelijk 33% die recent alcohol dronk en 18% die ooit dronken/aangeschoten was. Vanwege de lage aantallen (in verband met privacy) is het niet mogelijk om de percentages van jongeren van niet-Nederlandse afkomst die recent dronken/aangeschoten waren of recent vijf of meer drankjes hebben gedronken bij één gelegenheid weer te geven (Figuur 6).

Figuur 6. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar afkomst. Pijnacker-Nootdorp, schooljaar 2018/2019.
Pijnacker-Nootdorp_Alcoholgebruik_F6.png

Jongeren (4 havo/vwo) drinken alcohol voornamelijk met anderen binnenshuis

Aan de jongeren is gevraagd waar zij meestal alcohol drinken, waarbij zij maximaal drie locaties mochten aangeven (Tabel 4). Drie van de tien jongeren gaven aan bij anderen thuis te drinken, één vijfde drinkt thuis met anderen. Daarnaast gaf één op de tien jongeren in Pijnacker-Nootdorp aan in een discotheek of café te drinken. Op een schoolfeest wordt door 4% gedronken. Drinken op straat, in restaurants, keten en sportkantines komt weinig voor (minder dan 4%). Het aantal jongeren dat thuis drinkt terwijl hij of zij alleen is, is te laag (in verband met privacy) om het percentage van weer te geven.

Tabel 4. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat alcohol drinkt, naar locatie. Pijnacker-Nootdorp, schooljaar 2018/2019.
Pijnacker-Nootdorp_Alcoholgebruik_T4.png

Referenties Jongeren (12 tot en met 18 jaar)

  1. Richtlijnen Goede Voeding 2015. [Online]. (bezocht op 20 jan 2020); Beschikbaar op URL: https://www.gezondheidsraad.nl/binaries/gezondheidsraad/documenten/adviezen/2015/11/04/richtlijnen-goede-voeding-2015/201524_Richtlijnen+goede+voeding+2015.pdf.
  2. Volksgezondheidenzorg.info. Alcoholgebruik, Cijfers & Context. [Online]. (bezocht op 20 jan 2020); Beschikbaar op URL: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/alcoholgebruik/cijfers-context/huidige-situatie.
  3. Verdurmen J, Abraham M, Planije M, Monshouwer K, Van Dorsselaer S, Schulten I. et al. Alcoholgebruik en jongeren onder de 16 jaar: Schadelijke effecten en effectiviteit van alcoholinterventies. Utrecht: Trimbos- instituut; 2006.
  4. Van Hasselt N. Preventie van schadelijk alcoholgebruik en drugsgebruik onder jongeren. Utrecht: Trimbos- instituut; 2010.
  5. De Vos-Van der Hoeven T. Het effect van alcohol op puberhersenen [Online]. (bezocht op 20 jan 2020); Beschikbaar op URL: http://www.opvoedadvies.nl/alcoholhersen.htm.
  6. Vermeulen-Smit E. The role of parents in preventing adolescent alcohol and cannabis use [proefschrift]. Ridderkerk: Riddeprint BV; 2014.
  7. Van Dorsselaer S, Tuithof M, Verdurmen J, Spit M, Van Laar, M, Monshouwer K. Jeugd en riskant gedrag 2015: Kerngegevens uit het Peilstationonderzoek Scholieren. Utrecht: Trimbos-instituut; 2016.
  8. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Kamerbrief over de nota Landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019. Den Haag: 2015.
  9. Klik hier voor meer informatie over de Jongerenpeiling 2019.

Referenties Volwassenen en ouderen (19 jaar en ouder)

  1. Richtlijnen Goede Voeding 2015. [Online]. (bezocht op 20 jan 2020); Beschikbaar op URL: https://www.gezondheidsraad.nl/binaries/gezondheidsraad/documenten/adviezen/2015/11/04/richtlijnen-goede-voeding-2015/201524_Richtlijnen+goede+voeding+2015.pdf.
  2. Volksgezondheidenzorg.info. Alcoholgebruik, Cijfers & Context. [Online]. (bezocht op 20 jan 2020); Beschikbaar op URL: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/alcoholgebruik/cijfers-context/huidige-situatie.
  3. Verdurmen J, Abraham M, Planije M, Monshouwer K, Van Dorsselaer S, Schulten I. et al. Alcoholgebruik en jongeren onder de 16 jaar: Schadelijke effecten en effectiviteit van alcoholinterventies. Utrecht: Trimbos- instituut; 2006.
  4. Van Hasselt N. Preventie van schadelijk alcoholgebruik en drugsgebruik onder jongeren. Utrecht: Trimbos- instituut; 2010.
  5. De Vos-Van der Hoeven T. Het effect van alcohol op puberhersenen [Online]. (bezocht op 20 jan 2020); Beschikbaar op URL: http://www.opvoedadvies.nl/alcoholhersen.htm.
  6. Vermeulen-Smit E. The role of parents in preventing adolescent alcohol and cannabis use [proefschrift]. Ridderkerk: Riddeprint BV; 2014.
  7. Van Dorsselaer S, Tuithof M, Verdurmen J, Spit M, Van Laar, M, Monshouwer K. Jeugd en riskant gedrag 2015: Kerngegevens uit het Peilstationonderzoek Scholieren. Utrecht: Trimbos-instituut; 2016.
  8. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Kamerbrief over de nota Landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019. Den Haag: 2015.
  9. Klik hier voor meer informatie over de Gezondheidsenquête 2016.
Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties