Gezondheidsmonitor
3 gezonde levensverwachting.svg

Deze tekst beschrijft eerst het totaal aantal sterfgevallen, de gestandaardiseerde sterfte en de belangrijkste doodsoorzaken. Vervolgens komen het aantal schouwen en de niet-natuurlijke doodsoorzaken aan bod. De tekst sluit af met perinatale sterfte. De informatie is afkomstig van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), de afdeling Forensische Geneeskunde van GGD Haaglanden en Perined.

Alle leeftijden

In 2017 waren er 4156 sterfgevallen in Den Haag

In 2017 overleden in Den Haag 4156 personen: 1923 mannen en 2233 vrouwen. Dit komt overeen met 7,3 sterfgevallen per 1.000 mannen en 8,4 sterfgevallen per 1.000 vrouwen. Landelijk gezien was de sterfte in 2017 8,5 per 1.000 mannen en 9 per 1.000 vrouwen.

In figuur 1 staat de gestandaardiseerde sterfte per 1.000 weergegeven voor mannen en vrouwen voor de periode 2012-2017 voor Den Haag en Nederland. Het sterftecijfer in Den Haag is hoger dan in Nederland, zowel voor mannen als vrouwen. Zowel in Den Haag als landelijk is het patroon te zien dat het gestandaardiseerde sterftecijfer hoger is bij vrouwen dan bij mannen.2

Figuur 1. Gestandaardiseerde sterfte per 1.000 naar geslacht. Den Haag en Nederland, 2012-2017.
DH_3.2_Sterfte_f1

In vergelijking met de andere 3 grote steden in Nederland, is het gestandaardiseerde sterftecijfer in den Haag hoger dan in Amsterdam en Utrecht, maar lager dan in Rotterdam (Tabel 1).

Tabel 1. Gestandaardiseerde sterfte per 1.000 naar geslacht. Den Haag, Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Nederland, 2017.
DH_3.2_Sterfte_t1

De meeste mensen in Den Haag overleden in 2017 aan nieuwvormingena

De aandoeningen waar de meeste mensen in Den Haag aan zijn overleden in 2017 zijn nieuwvormingen (28% van de sterfgevallen), ziekten van hart- en vaatstelsel (24%) en ziekten van het ademhalingsstelsel (9%). In Nederland werd in 2017 respectievelijk 31%, 25% en 9% van de sterfgevallen door deze aandoeningen veroorzaakt.5

a Ziekelijke weefselontaarding. Er worden zowel goedaardige als kwaadaardige gezwellen (kanker), inclusief kwaadaardige bloedziekten onder verstaan.

In Den Haag heeft 5% van de sterfgevallen een niet-natuurlijke doodsoorzaak

Uit de doodsoorzaken statistieken van het CBS blijkt dat in 2017 5,4% van de sterfgevallen onder inwoners van Den Haag het gevolg was van een niet-natuurlijke doodsoorzaak, zoals een ongeval, zelfdoding, moord of doodslag en andere uitwendige oorzaken van sterfte. Landelijk en voor de regio Haaglanden ligt dit percentage op 5,3%.6,7

In figuur 2 is het aantal schouwen naar doodsoorzaak weergegeven over de periode 2013-2017 voor de regio Haaglanden. Hieruit blijkt dat het totaal aantal schouwen in 2016 en 2017 hoger is dan in voorgaande jaren. Het aantal schouwen bij een niet-natuurlijke doodsoorzaak neemt vanaf 2014 ieder jaar iets toe. Voor euthanasie is het aantal schouwen in zowel 2016 als 2017 hoger dan in de voorgaande jaren. Voor natuurlijk overlijden is geen duidelijke trend zichtbaar. In de periode 2013-2017 werden er gemiddeld 1027 schouwen per jaar uitgevoerd in de regio Haaglanden, waarvan gemiddeld 575 per jaar in Den Haag.3

Figuur 2. Aantal schouwen naar doodsoorzaak. Haaglanden, 2013-2017.
DH_3.2_Sterfte_f2

Perinatale sterfte en morbiditeit zijn in Den Haag hoger dan landelijk

In Den Haag was de gemiddelde perinatale sterfte in de periode 2013-2017 4,8 per 1.000 geboorten. Landelijk lag dit gemiddelde op 4,2 per 1.000 geboorten in deze periode. Voor de BIG2 geldt dat dit voorkwam bij 19,6 van de 100 levendgeborenen in de periode 2013-2017 in Den Haag. Landelijk was dit bij 16,8 per 100 levendgeborenen.4

Perinatale sterfte en morbiditeit zijn hoger bij vrouwen van niet-westerse afkomst en in lage SES-wijken

In 2016 zijn de cijfers voor perinatale sterfte en morbiditeit uitgesplitst naar etnische herkomst, stadsdeel en drie gebieden op basis van sociaaleconomische status.8 In dit onderzoek is een andere definitie voor foetale en perinatale sterfte gebruikt dan in de voorgaande alinea; er is gekeken naar doodgeboorten na minstens 22 weken zwangerschap in plaats van 24 weken en zijn de cijfers voor 2009-2014 gebruikt. In de periode 2009-2014 was de totale perinatale sterfte voor Den Haag 8,6 per 1.000 geboorten en 16,6 per 100 levendgeborenen voor perinatale morbiditeit (BIG2). Perinatale sterfte was in deze periode hoger bij vrouwen van niet-westerse herkomst dan bij vrouwen van westerse herkomst (tabel 2). Onder de niet-westerse vrouwen was perinatale sterfte vooral hoog onder vrouwen van Creoolse en Hindostaanse herkomst. Hetzelfde beeld was te zien voor perinatale morbiditeit (BIG2).

Tabel 2. Perinatale sterfte en morbiditeit naar etnische herkomst, Den Haag 2009-2014
DH_3.2_Sterfte_t2

Perinatale sterfte is het hoogst in het stadsdeel Escamp en het laagst in Scheveningen. Voor perinatale morbiditeit geldt dat deze het hoogst is in Laak en het laagst in Scheveningen (figuur 3).

Figuur 3. Perinatale sterfte en morbiditeit (BIG 2) naar stadsdeel, Den Haag 2009-2014
DH_3.2_Sterfte_f3

Voor dit onderzoek werd Den Haag opgedeeld in drie gebieden op basis van de viercijferige postcode en de achterstandsscore: hoge SES-wijken, overgangswijken en lage SES-wijken. In figuur 4 staat deze indeling gepresenteerd en in tabel 3 de cijfers voor perinatale sterfte en morbiditeit voor de verschillende gebieden. Te zien is dat perinatale sterfte en morbiditeit het hoogst zijn in de lage SES-wijken. Perinatale sterfte is vooral hoog in de lage SES-wijken van Escamp.8

Figuur 4. Indeling Den Haag in drie sociaaleconomische gebieden op basis van viercijferige postcode en achterstand scores van de wijken.
DH_3.2_Sterfte_f4
Tabel 3. Perinatale sterfte en morbiditeit (BIG 2) per SES wijken, Den Haag 2009-2014
DH_3.2_Sterfte_t3
  1. Van der Meer I. Sterfte in Den Haag. Epidemiologisch Bulletin 2015 (4): 17-26
  2. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). StatLine. Overledenen; geslacht, leeftijd, burgerlijke staat, regio. [Online]. (bezocht op 29 jan 2019); Beschikbaar op URL: http://statline.cbs.nl
  3. Voet M, Van der Meer R, Brussee Lasschuijt J. GGD Haaglanden. Niet-natuurlijke dood in de regio Haaglanden 2013-2017. Den Haag: mei 2018
  4. Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) Realisatie. Dashboard Gezondheid: Perinatale kerncijfers. [Online]. (bezocht op 14 mrt 2019); Beschikbaar op URL: http://www.waarstaatjegemeente.nl
  5. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). StatLine. Regionale kerncijfers Nederland (doodsoorzaken). [Online]. (bezocht op 29 jan 2019); Beschikbaar op URL: http://statline.cbs.nl
  6. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). StatLine. Bevolkingsontwikkeling; levend geborenen, overledenen en migratie per regio. [Online]. (bezocht op 22 feb 2019); Beschikbaar op URL: http://statline.cbs.nl
  7. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). StatLine. Overledenen; doodsoorzaak (4 hoofdgroepen, regio). [Online]. (bezocht op 22 feb 2019); Beschikbaar op URL: http://statline.cbs.nl
  8. Karamali NS, Van der Meer I, Bertens L. Perinatale sterfte en morbiditeit in Den Haag, 2000-2014. Epidemiologisch Bulletin 2017 (2): 4-14
Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties