Gezondheidsmonitor
8 Leefstijl.svg

Deze tekst beschrijft op basis van de Gezondheidsenquête 2016 het percentage inwoners (19 jaar en ouder) dat alcohol drinkt en het percentage dat aan het advies voor alcohol voldoet (geen alcohol of anders niet meer dan 1 glas per dag). Daarna wordt ingegaan op het percentage zware drinkers en overmatige drinkers. Op basis van de jongerenpeiling 2019 wordt het alcoholgebruik en het voorkomen van binge drinken bij jongeren (12 tot en met 18 jaar) beschreven. Tot slot wordt het alcoholgebruik van uitgaande jongvolwassenen (18 tot en met 35 jaar) in Den Haag beschreven. Deze informatie is gebaseerd op het Haags Uitgaansonderzoek 2017.

Volwassenen en ouderen (19 jaar en ouder)

Ongeveer de helft voldoet aan het advies voor alcohol

Volgens de Gezondheidsenquête 2016 heeft 72% van de inwoners (19 jaar en ouder) van Den Haag in het afgelopen jaar alcohol gedronken.5 Ongeveer de helft (48%) van de inwoners (19 jaar en ouder) van Den Haag voldoet aan het advies geen of maximaal één glas alcohol per dag te drinken. Bij 85-plussers (70%) is het percentage inwoners uit Den Haag dat voldoet aan dit advies het hoogst, bij 19- tot en met 34-jarigen (43%) het laagst. Daarnaast is het percentage hoger bij vrouwen (57%) dan bij mannen (40%).

Zestien procent van de inwoners van Den Haag is een overmatige drinker

Volgens de Gezondheidsenquête 2016 is 9% van de inwoners (19 jaar en ouder) van Den Haag een zware drinker, zij drinken dus wekelijks op minstens één dag minimaal zes glazen (mannen) of vier glazen (vrouwen) alcohol (tabel 1).5 Het percentage overmatige drinkers in Den Haag is 16%. Dit is voor mannen meer dan 14 glazen per week en voor vrouwen meer dan 7 glazen per week. In vergelijking met het zware drinken is dit dus minder alcohol op een dag, maar wel op meerdere dagen van de week.

Het percentage zware drinkers is in Den Haag lager dan in de G4-steden, maar vergelijkbaar met Haaglanden en Nederland. Het percentage overmatige drinkers is lager dan in de G4-steden en Nederland en vergelijkbaar met Haaglanden.

Tabel 1. Percentage zware en overmatige drinkers (19 jaar en ouder). Den Haag, G4, Haaglanden en Nederland, 2016.
DH_8.2_Alcohol_T1.png
  • G4

Bij 19- tot en met 64-jarigen is het percentage zware drinkers in 2016 vergelijkbaar met de percentages in 2008 en 2012 (tabel 2).5 Het percentage overmatige drinkers bij 19- tot en met 64-jarigen is in 2016 lager dan in 2008, maar vergelijkbaar met 2012. Bij 65-plussers zijn de percentages zware en overmatige drinkers vergelijkbaar met 2008 en 2012.

Tabel 2. Percentage zware en overmatige drinkers (19 jaar en ouder), naar leeftijd en onderzoeksjaar. Den Haag 2008-2016.
DH_8.2_Alcohol_T2.png

Het percentage zware drinkers is hoger bij mannen dan bij vrouwen

Het percentage zware drinkers is het hoogst bij de jongvolwassenen (19- tot en met 34-jarigen; tabel 3).5 Het percentage overmatige drinkers is het hoogst bij de jongste groep ouderen (65- tot en met 74-jarigen). Verder is het percentage zware drinkers hoger bij mannen dan bij vrouwen. Dit verschil is niet zichtbaar bij overmatige drinkers.

Het percentage overmatige drinkers is hoger bij inwoners met hogere sociaaleconomische status (hoger opleidingsniveau, hoger inkomen). Dit verschil is niet zichtbaar bij zware drinkers.

Het percentage zware en overmatige drinkers is het hoogst in wijken zonder achterstand

Bij inwoners van autochtone afkomst is het percentage zware drinkers hoger dan bij inwoners van andere afkomst. Het percentage overmatige drinkers is het hoogst bij inwoners van autochtone en overig westerse afkomst. Bij inwoners die ongehuwd, gescheiden of weduwe/weduwnaar zijn is het percentage zware drinkers hoger dan bij inwoners die gehuwd zijn of samenwonen met een partner. Dit verschil is niet zichtbaar bij overmatige drinkers.

In het stadsdeel Segbroek zijn de percentages zware en overmatige drinkers het hoogst. In Escamp en Leidschenveen-Ypenburg zijn deze percentages het laagst. Het percentage zware en overmatige drinkers ligt hoger in wijken zonder achterstand dan in wijken met achterstand.

Tabel 3. Percentage zware en overmatige drinkers (19 jaar en ouder), naar achtergrondkenmerken. Den Haag 2016.
DH_8.2_Alcohol_T3.png
  • Etnische afkomst
  • Wijk
  • Opleiding
  • Huishoudinkomen

Jongeren (12 tot en met 18 jaar)

VMBO

Eén op de drie Haagse jongeren (3 vmbo-leerlingen) heeft ooit alcohol gedronken, één op tien was recent dronken of aangeschoten

Van de Haagse jongeren (3 vmbo) geeft 33% aan ooit gedronken te hebben. Van alle jongeren hadden twee op de tien (21%) recent gedronken (in de laatste 4 weken), was 17% ooit dronken of aangeschoten geweest en 9% recent dronken of aangeschoten geweest.9 Eén op de tien (10%) dronk in de afgelopen vier weken vijf of meer drankjes bij één gelegenheid (binge drinken). In Haaglanden waren deze percentages respectievelijk 40%, 33%, 21%, 12% en 14% (Tabel 1).

Tabel 1. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk. Den Haag, Zuid-Holland West en Haaglanden, schooljaar 2018/2019.
DH_Alcoholgebruik_T1.png

Van de Haagse jongens heeft 31% ooit alcohol gedronken en 19% in de afgelopen vier weken. Bij meisjes gaat het om respectievelijk 35% en 23%. Er is geen verschil in het percentage jongens en meisjes dat in de afgelopen vier weken heeft binge gedronken (5 of meer drankjes bij één gelegenheid) (Figuur 1).

Figuur 1. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar geslacht. Den Haag, schooljaar 2018/2019.
DH_Alcoholgebruik_F1.png

Ruim een derde (35%) van de Haagse jongeren op het vmbo-tl en 30% van de jongeren op vmbo-overig heeft ooit alcohol gedronken. Van de jongeren op het vmbo-tl dronk 20% recent, was 16% ooit dronken of aangeschoten, was 8% in de afgelopen vier weken dronken of aangeschoten en had eveneens 8% in de afgelopen vier weken 5 of meer drankjes gedronken bij één gelegenheid. Bij jongeren op het vmbo-overig waren deze percentages respectievelijk 21%, 18%, 10% en 12% (Figuur 2).

Figuur 2. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar opleidingsniveau. Den Haag, schooljaar 2018/2019.
DH_Alcoholgebruik_F2.png

Van Haagse jongeren uit wijken met achterstand dronk 20% ooit alcohol, in wijken zonder achterstand was dit 42%. Eén op de tien jongeren uit wijken met achterstand dronk recent alcohol, 9% van hen was ooit dronken, 4% was dit recent en 5% heeft recent binge-gedronken (5 of meer drankjes bij één bijeenkomst). Bij jongeren uit wijken zonder waren deze percentages respectievelijk 29%, 23%, 12% en 14% (Figuur 3).

Figuur 3. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar wijken. Den Haag, schooljaar 2018/2019.
DH_Alcoholgebruik_F3.png

Meer dan de helft (54%) van de Haagse jongeren (3 vmbo) van Nederlandse afkomst hebben ooit alcohol gedronken, vier op de tien jongeren hebben recent alcohol gedronken, een derde is ooit dronken of aangeschoten geweest en één op de vijf heeft recent binge-gedronken (Tabel 2).

Tabel 2. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar etnische afkomst. Den Haag, schooljaar 2018/2019.
DH_Alcoholgebruik_T2.png

Haagse jongeren (3 vmbo) drinken alcohol voornamelijk samen met anderen binnenshuis

Aan de jongeren is gevraagd waar zij meestal alcohol drinken, waarbij zij maximaal drie locaties mochten aangeven (Tabel 3). Eén op de zes jongeren (17%) gaf aan meestal bij anderen thuis te drinken en één op de acht drinkt meestal thuis met anderen. Eén op de twintig (5%) jongeren drinkt meestal in een discotheek en 4% op straat. Drinken op een schoolfeest en in een sportkantine of bij een vereniging komt heel weinig voor (beide 1%).

Tabel 3. Percentage jongeren (3 vmbo-leerlingen) dat alcohol drinkt,
naar locatie. Den Haag, schooljaar 2018/2019.
DH_Alcoholgebruik_T3.png

HAVO/VWO

Ruim de helft van de Haagse jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) heeft ooit alcohol gedronken, bijna een kwart was recent dronken of aangeschoten

Van de Haagse jongeren (4 havo/vwo) geeft 57% aan ooit gedronken te hebben. 40% dronk recent (in de laatste 4 weken), 35% was ooit aangeschoten en 23% was recent aangeschoten.9 Eén op de vijf (20%) jongeren dronk in de afgelopen vier weken vijf of meer drankjes bij één gelegenheid. In Haaglanden waren deze percentages respectievelijk 56%, 46%, 34%, 22% en 21% (Tabel 4).

Tabel 4. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk. Den Haag, Zuid-Holland West en Haaglanden, schooljaar 2018/2019.
DH_Alcoholgebruik_T4.png

Van de jongens én van de meisjes in Den Haag heeft 57% ooit alcohol gedronken. Vier op de tien (41%) meisjes hebben recent (in de afgelopen vier weken) alcohol gedronken en 39% van de jongens. Een derde (33%) van de jongens was ooit aangeschoten of dronken, één op de vijf (21%) was dit recent en 19% heeft recent bij één gelegenheid vijf of meer drankjes gedronken. Bij meisjes was dit respectievelijk 36%, 24% en 21% (figuur 4).

Figuur 4. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar geslacht. Den Haag, schooljaar 2018/2019.
DH_Alcoholgebruik_F4.png

Van de jongeren op de havo heeft 56% ooit alcohol gedronken en 58% van de jongeren op het vwo. Zowel op de havo als op het vwo dronken vier op de tien jongeren (40%) in de afgelopen vier weken. Van de havisten was ruim een derde (36%) ooit dronken of aangeschoten en dronk één op de vijf (21%) recent bij één gelegenheid vijf of meer drankjes. Bij jongeren op het vwo was dit respectievelijk 34% en 19%. Bijna een kwart (23%) van de jongeren op havo én vwo was recent dronken/aangeschoten (Figuur 5).

Figuur 5. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar opleidingsniveau. Den Haag, schooljaar 2018/2019.
DH_Alcoholgebruik_F5.png

Van jongeren uit wijken met achterstand dronk 32% ooit alcohol, van jongeren uit wijken zonder achterstand was dit 63%. Eén op de zes jongeren (16%) uit wijken met achterstand dronk recent alcohol, evenzoveel van hen was ooit
dronken of aangeschoten, 8% was recent dronken of aangeschoten en 6% heeft recent binge-gedronken (5 of meer drankjes bij één bijeenkomst). Voor jongeren uit wijken zonder achterstand ging het om respectievelijk 45%, 39%, 26% en 23% (figuur 6).

Figuur 6. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar wijken. Den Haag, schooljaar 2018/2019.
DH_Alcoholgebruik_F6.png

Bijna zeven op de tien (68%) Haagse jongeren (4 havo/vwo) van Nederlandse afkomst hebben ooit alcohol gedronken en de helft heeft in de afgelopen vier weken gedronken. Ruim vier op de tien (43%) jongeren zijn ooit dronken of aangeschoten geweest en bijna drie op de tien jongeren waren dit recent. Een kwart van de jongeren heeft recent 5 of meer drankjes gedronken bij één gelegenheid (Tabel 5).

Tabel 5. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat ooit alcohol en dat in de afgelopen vier weken (recent) alcohol heeft gedronken, dat (recent) dronken of aangeschoten was en dat recent bij één gelegenheid 5 of meer drankjes dronk, naar etnische afkomst. Den Haag, schooljaar 2018/2019.
DH_Alcoholgebruik_T5.png

Haagse jongeren (4 havo/vwo) drinken alcohol voornamelijk met anderen binnenshuis

Aan de jongeren is gevraagd waar zij meestal alcohol drinken, waarbij zij maximaal drie locaties mochten aangeven (Tabel 6). Twee op de vijf jongeren (39%) gaven aan bij anderen thuis te drinken en een kwart thuis met anderen. Daarnaast gaf één op de tien (9%) jongeren aan meestal op een schoolfeest te drinken, in een discotheek en op straat. Drinken op een schoolfeest en in een sportkantine of bij een vereniging komt heel weinig voor (beide 2%).

Tabel 6. Percentage jongeren (4 havo/vwo-leerlingen) dat alcohol drinkt,
naar locatie. Den Haag, schooljaar 2018/2019.
DH_Alcoholgebruik_T6.png

Uitgaande jongeren en jongvolwassenen (15 tot en met 35 jaar)

Alcohol is uitgaansdrug nummer één

Voor uitgaande jongeren en jongvolwassenen hoort alcohol bij het uitgaan. De meesten vinden alcohol heel gewoon ‘omdat het er altijd is’. Alcohol wordt soms gebruikt samen met andere genotmiddelen zoals XTC en cocaïne, en soms laat men de alcohol staan omdat er andere genotmiddelen worden gebruikt.

Vierennegentig procent van de uitgaande jongeren en jongvolwassenen in Den Haag heeft in het afgelopen jaar alcohol gedronken. Dit percentage is veel hoger dan bij jongvolwassenen (19 tot en met 34 jaar) in de algemene bevolking van Den Haag (74%). Dertig procent drinkt minstens één keer per week 6 (mannen) of 4 (vrouwen) glazen alcoholhoudende drank en is daarmee een zware drinker. Bij jongvolwassenen in de algemene bevolking is dat 12%. Negenenzeventig procent heeft in de afgelopen maand bij één gelegenheid 5 of meer glazen gedronken (Binge drinken).8

Referenties Jongeren (12 tot en met 18 jaar)

  1. Richtlijnen Goede Voeding 2015. [Online]. (bezocht op 20 jan 2020); Beschikbaar op URL: https://www.gezondheidsraad.nl/binaries/gezondheidsraad/documenten/adviezen/2015/11/04/richtlijnen-goede-voeding-2015/201524_Richtlijnen+goede+voeding+2015.pdf.
  2. info. Alcoholgebruik, Cijfers & Context. [Online]. (bezocht op 20 jan 2020); Beschikbaar op URL: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/alcoholgebruik/cijfers-context/huidige-situatie.
  3. Verdurmen J, Abraham M, Planije M, Monshouwer K, Van Dorsselaer S, Schulten I. et al. Alcoholgebruik en jongeren onder de 16 jaar: Schadelijke effecten en effectiviteit van alcoholinterventies. Utrecht: Trimbos- instituut; 2006.
  4. Van Hasselt N. Preventie van schadelijk alcoholgebruik en drugsgebruik onder jongeren. Utrecht: Trimbos- instituut; 2010.
  5. De Vos-Van der Hoeven T. Het effect van alcohol op puberhersenen [Online]. (bezocht op 20 jan 2020); Beschikbaar op URL: http://www.opvoedadvies.nl/alcoholhersen.htm.
  6. Vermeulen-Smit E. The role of parents in preventing adolescent alcohol and cannabis use [proefschrift]. Ridderkerk: Riddeprint BV; 2014.
  7. Van Dorsselaer S, Tuithof M, Verdurmen J, Spit M, Van Laar, M, Monshouwer K. Jeugd en riskant gedrag 2015: Kerngegevens uit het Peilstationonderzoek Scholieren. Utrecht: Trimbos-instituut; 2016.
  8. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Kamerbrief over de nota Landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019. Den Haag: 2015.
  9. Klik hier voor meer informatie over de Jongerenpeiling 2019.

Referenties Volwassenen en ouderen (19 jaar en ouder)

  1. Richtlijnen Goede Voeding 2015. [Online]. (bezocht op 13 okt 2017); Beschikbaar op URL: https://www.gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2015/11/04/richtlijnen-goede-voeding-2015.
  2. Volksgezondheidenzorg.info. Alcoholgebruik, Cijfers & Context. [Online]. (bezocht op 20 sept 2017); Beschikbaar op URL: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/alcoholgebruik/cijfers-context/huidige-situatie#definities.
  3. Volksgezondheid en Zorg. Alcoholgebruik en Gezondheid. [Online]. (bezocht op 16 okt 2017); Beschikbaar op URL: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/alcoholgebruik/cijfers-context/gevolgen#node-alcoholgebruik-en-gezondheid.
  4. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Kamerbrief over de nota Landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019. Den Haag: 2015.
  5. Klik hier voor meer informatie over de Gezondheidsenquête 2016.
  6. Klik hier voor meer informatie over de Jongerenenquête 2015.
  7. Nix.nl. Over Nix [Online]. (bezocht op 20 november); Beschikbaar op URL: https://nix18.nl/over-nix/.
Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties