Gezondheidsmonitor

Het coronavirus heeft invloed op het dagelijks leven. Om te begrijpen hoe mensen denken over de maatregelen die sinds half maart zijn ingevoerd en wat de impact op mensen is, zijn het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), GGD-GHOR Nederland en de regionale GGD’en een groot onderzoek gestart.

Achtergrond

Het coronavirus heeft invloed op het dagelijks leven. Om te begrijpen hoe mensen denken over de maatregelen die sinds half maart zijn ingevoerd en wat de impact op mensen is, zijn het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), GGD-GHOR Nederland en de regionale GGD’en een groot onderzoek gestart. Het onderzoek gaat over het gedrag van mensen, wat ze vinden van de gedragsmaatregelen van de overheid, de drijfveren om zich aan de maatregelen te houden en hoe het fysiek, mentaal en sociaal met ze gaat tijdens de coronacrisis. Als we weten waarom mensen zich op een bepaalde manier gedragen en hoe het met ze gaat, kan de overheid beleid ontwikkelen om de verspreiding van het coronavirus te beperken.

Methode

In april 2020 was de eerste ronde van het onderzoek. In tabel 1 staat meer informatie over de verschillende ronden weergegeven. Ook staat hierin weergegeven hoe de resultaten zijn gepubliceerd per ronde. In de eerste ronde hebben deelnemers van het Haagse Stadspanel en respondenten die in de Gezondheidsenquête 2016 hebben aangegeven mee te willen werken aan vervolgonderzoek een uitnodiging ontvangen voor de vragenlijst. Tevens is er via diverse social media kanalen aandacht besteed aan de vragenlijst en is de link voor de vragenlijst gedeeld. In de tweede ronde zijn alleen personen die in de eerste ronde hadden aangegeven mee te willen doen aan vervolgronden van het onderzoek per mail benaderd, het zogenoemde cohort. Er zijn in het cohort te weinig respondenten om resultaten per gemeente te presenteren. Voor ronden waar alleen het cohort is uitgenodigd (ronde 2, 4) is er daarom geen update van de Gezondheidsmonitor en is er enkel een factsheet met resultaten voor regio Haaglanden. Op deze pagina worden de ronden waar alleen het cohort is uitgenodigd niet meer besproken.

Tabel 1. Methode en resultaten per ronde. Regio Haaglanden, 2020/2021
Coronavirus Achtergrond Onderzoek T1

Om de lengte van de vragenlijst en daarmee de tijdsbelasting voor de respondent beperkt te houden, is besloten om met verschillende vragenlijsten te werken, waardoor niet iedereen vragen over elk onderwerp hoeft in te vullen. Bij het starten van de vragenlijst werd er at random één van de vragenlijsten toegekend aan de respondent. In de eerste ronde zijn er drie vragenlijsten met verschillende vragen gebruikt. In de derde en verdere ronden zijn er vijf verschillende onderwerpen nagevraagd, verdeeld over verschillende vragenlijsten. De vragen met betrekking tot het onderwerp gedrag zijn aan alle respondenten uit het cohort gesteld.  

De samenstelling van de vragenlijsten is wisselend per meetmoment. Het grootste deel van de vragen is gelijk, maar afhankelijk van de situatie op het meetmoment zijn er vragen toegevoegd, verwijderd of aangepast. Ten tijde van  de tweede ronde is het advies ‘Blijf thuis’ bijvoorbeeld veranderd in ‘Vermijd drukke plekken’. Dit is toen aangepast in de vragenlijst. In de derde ronde is bijvoorbeeld ook nagevraagd wat mensen vinden van de verplichte mondkapjes in het OV, omdat die maatregel toen is ingevoerd.

De samenstelling van de groep mensen die heeft meegedaan aan het panelonderzoek is niet representatief. Er hebben bijvoorbeeld relatief veel hoogopgeleiden en ouderen de vragenlijst ingevuld. De resultaten geven echter wel een indicatie van de situatie.

Alle resultaten zijn gepubliceerd op het niveau van regio Haaglanden en op gemeentelijk niveau, indien het aantal respondenten per onderwerp minstens 100 bedroeg. Percentages waarbij het aantal lager dan 7 was zijn vanwege privacy-redenen niet gepresenteerd.

Aantallen per ronde

Aantallen eerste ronde

In de eerste ronde hebben in totaal 9.464 mensen meegedaan van 16 jaar en ouder. In Tabel 2 staan de aantallen per gemeente voor de eerste ronde. Voor Midden-Delfland en Wassenaar waren de aantallen te laag om hier gemeentespecifieke resultaten voor te presenteren.

Tabel 2. Aantal respondenten ronde 1 per gemeente van het landelijk panelonderzoek naar gedragsmaatregelen tijdens coronapandemie. Regio Haaglanden, april 2020.
Coronavirus Achtergrond Onderzoek T2

Aantallen derde ronde

In de derde ronde hebben in totaal 6.035 mensen meegedaan van 16 jaar en ouder. In Tabel 3 staan per onderwerp de aantallen per gemeente voor de derde ronde. Omdat enkel voor het onderwerp ‘Gedrag’ het aantal respondenten per gemeente boven de 100 was, was de pagina ‘Gedragsmaatregelen coronavirus: de praktijk’ voor alle gemeenten bijgewerkt in de Gezondheidsmonitor voor de derde ronde. Daarnaast waren voor vier gemeenten (Den Haag, Zoetermeer, Leidschendam-Voorburg, Delft) alle overige onderwerpen bijgewerkt omdat er wel voldoende respondenten waren.

Tabel 3. Aantal respondenten ronde 3 per gemeente van het landelijk panelonderzoek naar gedragsmaatregelen tijdens coronapandemie. Regio Haaglanden, mei 2020.
Coronavirus Achtergrond Onderzoek T3

Aantallen vijfde ronde

In de vijfde ronde hebben in totaal 5.547 mensen meegedaan van 16 jaar en ouder. In Tabel 4 staan per onderwerp de aantallen per gemeente voor de vijfde ronde. Omdat enkel voor het onderwerp ‘Gedrag’ het aantal respondenten per gemeente boven de 100 is, is de pagina ‘Gedragsmaatregelen coronavirus: de praktijk’ voor alle gemeenten bijgewerkt in de Gezondheidsmonitor. Daarnaast zijn voor vier gemeenten (Den Haag, Zoetermeer, Westland, Delft) alle overige onderwerpen bijgewerkt omdat er wel voldoende respondenten waren. Voor de gemeente Leidschendam-Voorburg is ook het onderwerp ‘Gedragsmaatregelen coronavirus: factoren die van invloed zijn op het wel of niet opvolgen’ bijgewerkt.

Tabel 4. Aantal respondenten ronde 5 per gemeente van het landelijk panelonderzoek naar gedragsmaatregelen tijdens coronapandemie. Regio Haaglanden, juli 2020.
Coronavirus Achtergrond Onderzoek T4

Aantallen zesde ronde

In de zesde ronde hebben in totaal 6.674 mensen meegedaan van 16 jaar en ouder. In Tabel 5 staan per onderwerp de aantallen per gemeente voor de zesde ronde. Omdat enkel voor het onderwerp ‘Gedrag’ het aantal respondenten per gemeente rond de 100 ligt, is de pagina ‘Gedragsmaatregelen coronavirus: de praktijk’ voor alle gemeenten bijgewerkt in de Gezondheidsmonitor. Daarnaast zijn voor vijf gemeenten (Den Haag, Zoetermeer, Westland, Delft en Leidschendam-Voorburg) alle overige onderwerpen bijgewerkt omdat er wel voldoende respondenten waren.

 

Tabel 5. Aantal respondenten ronde 6 per gemeente van het landelijk panelonderzoek naar gedragsmaatregelen tijdens coronapandemie. Regio Haaglanden, juli 2020.
Coronavirus Achtergrond Onderzoek T5

 

Kenmerken respondenten per ronde

In Tabel 6 staan de kenmerken van de respondenten per ronde weergegeven.

Kenmerken respondenten eerste ronde

Van de respondenten van de eerste ronde is 56% vrouw. 16% van de respondenten is tussen 16-39 jaar; 59% tussen de 40-69 jaar en 24% 70 jaar of ouder. De meerderheid van de respondenten (64%) heeft een hoog opleidingsniveau (HBO of universiteit) en 90% van de respondenten is geboren in Nederland. Van de deelnemers woont 23% alleen en heeft 26% thuiswonende kinderen jonger dan 18 jaar. 60% van de deelnemers heeft betaald werk of is ZZP’er, 32% is met pensioen en 2% is werkzoekend.

Kenmerken respondenten derde ronde

Van de respondenten van de derde ronde is 57% vrouw. 14% van de respondenten is tussen 16-39 jaar; 63% tussen de 40-69 jaar en 24% 70 jaar of ouder. De meerderheid van de respondenten (66%) heeft een hoog opleidingsniveau (HBO of universiteit) en 92% van de respondenten is geboren in Nederland. Van de deelnemers woont 23% alleen en heeft 25% thuiswonende kinderen jonger dan 18 jaar. 58% van de deelnemers heeft betaald werk of is ZZP’er, 34% is met pensioen en 2% is werkzoekend.

Kenmerken respondenten vijfde ronde

Van de respondenten van de vijfde ronde is 55% vrouw. 11% van de respondenten is tussen de 16-39 jaar, 64% is tussen de 40-69 jaar en 26% is 70 jaar of ouder. De meerderheid van de respondenten heeft een hoog opleidingsniveau (64%) (HBO of universiteit) en is geboren in Nederland (92%). Van de deelnemers woont 24% alleen. 54% van de deelnemers heeft betaald werk of is ZZP’er, 38% is met pensioen en 2% is werkzoekend.

Kenmerken respondenten zesde ronde

Van de respondenten van de zesde ronde is 57% vrouw. 19% van de respondenten is tussen de 16-39 jaar, 59% is tussen de 40-69 jaar en 23% is 70 jaar of ouder. De meerderheid van de respondenten heeft een hoog opleidingsniveau (66%) (HBO of universiteit) en is geboren in Nederland (93%). Van de deelnemers woont 26% alleen. 50% van de deelnemers heeft betaald werk of is ZZP’er, 32% is met pensioen en 2% is werkzoekend

Tabel 6. Kenmerken respondenten per ronde. Regio Haaglanden, april-aug 2020.
Coronavirus Achtergrond Onderzoek T6

Resultaten

Resultaten van de zesde ronde zijn te vinden in de online Gezondheidsmonitor. Resultaten van eerdere ronden zijn op te vragen via gezondheidsmonitor@ggdhaaglanden.nl.