Gezondheidsmonitor
5 Psychische gezondheid.svg

Deze tekst beschrijft het aantal zorgtrajecten voor stemmingsstoornissen, angststoornissen, middelenstoornissen en aandachtstekort- en gedragsstoornissen. Dit zijn psychische aandoeningen die vaak voorkomen. Het gaat om informatie over het aantal curatieve zorgtrajecten in de tweedelijns geestelijke gezondheidszorg (GGZ) in 2013. Dit betreft specialistische, op genezing gerichte geestelijke gezondheidszorg. Deze zorg wordt geleverd door onder meer GGZ-instellingen, instellingen voor verslavingszorg, psychiatrische afdelingen van ziekenhuizen en zelfstandige praktijken van psychiaters en psychotherapeuten.5

In de gepresenteerde gegevens is informatie meegenomen over alle diagnoses die in een zorgtraject zijn gesteld. Dat wil zeggen zowel de belangrijkste diagnose (primaire diagnose) als eventuele bijkomende diagnoses die van invloed zijn op de behandeling (nevendiagnoses). De data zijn afkomstig van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Zorgtrajecten (alle leeftijden)

Per 1.000 inwoners van Pijnacker-Nootdorp zijn er 68 zorgtrajecten in de tweedelijns GGZ

In 2013 waren er in totaal 3.470 zorgtrajecten in de tweedelijns GGZ voor inwoners van Pijnacker-Nootdorp. Dit komt neer op 68 zorgtrajecten per 1.000 inwoners (tabel 1).a In Zuid-Holland West, Haaglanden en Nederland lag dit aantal hoger (respectievelijk 78, 87 en 84 per 1.000 inwoners).

Het aantal zorgtrajecten per 1.000 inwoners in Pijnacker-Nootdorp is het hoogst bij inwoners van 0 tot en met 41 jaar en het laagst bij 65-plussers. Er is geen groot verschil in het aantal zorgtrajecten bij mannen en vrouwen.6

a Eén persoon kan meerdere zorgtrajecten tegelijkertijd doorlopen. Hierdoor kan het zijn dat het totaal aantal personen dat een zorgtraject doorloopt, kleiner is dan het totaal aantal zorgtrajecten.

Tabel 1. Aantal tweedelijns GGZ-zorgtrajecten, alle diagnoses a, naar leeftijd en geslacht in aantallen per 1.000 inwoners. Pijnacker-Nootdorp, Zuid-Holland West, Haaglanden en Nederland, 2013.
PN_5.1_Psychische_T1.png

De meeste zorgtrajecten hebben betrekking op stemmingsstoornissen

In tabel 2 is een overzicht gegeven van het aantal tweedelijns GGZ-zorgtrajecten voor een aantal specifieke aandoeningen. In 2013 hadden de meeste zorgtrajecten betrekking op stemmingsstoornissen. Dit geldt zowel voor Pijnacker-Nootdorp, Zuid-Holland West, Haaglanden als Nederland.6

Tabel 2. Aantal tweedelijns GGZ-zorgtrajecten per 1.000 inwoners met diagnose stemmings-, angst- en middelenstoornissen en aandachtstekort- en gedragsstoornissen. Pijnacker-Nootdorp, Zuid-Holland West, Haaglanden en Nederland, 2013.
PN_5.1_Psychische_T2.png

Meer zorgtrajecten voor stemmings- en angststoornissen bij vrouwen dan bij mannen

In 2013 waren er, bij inwoners van Pijnacker-Nootdorp, in totaal 1.145 zorgtrajecten in de tweedelijns GGZ waarbij (mede) sprake was van een stemmingsstoornis. Bij 855 zorgtrajecten was (mede) sprake van een angststoornis. Dit komt neer op respectievelijk 23 en 17 zorgtrajecten per 1.000 inwoners (tabel 3). Als gekeken wordt naar leeftijd en geslacht, komen zorgtrajecten voor stemmings- en angststoornissen het meeste voor bij inwoners van 18 tot en met 64 jaar en meer bij vrouwen dan bij mannen. Het aantal zorgtrajecten voor stemmingsstoornissen is in Pijnacker-Nootdorp vergelijkbaar met Zuid-Holland West en Nederland, maar iets lager dan in Haaglanden. Het aantal zorgtrajecten voor angststoornissen in Pijnacker-Nootdorp is vergelijkbaar met Zuid-Holland West, Haaglanden en Nederland.6

Tabel 3. Aantal tweedelijns GGZ-zorgtrajecten voor verschillende diagnoses naar leeftijd en geslacht in aantallen per 1.000 inwoners. Pijnacker-Nootdorp 2013.
PN_5.1_Psychische_T3.png

Iets meer zorgtrajecten voor middelenstoornissen bij mannen dan bij vrouwen

Het aantal zorgtrajecten waarbij (mede) sprake was van een middelenstoornis bedroeg in 2013 in Pijnacker-Nootdorp 225 (4 per 1.000 inwoners). Ook voor middelenstoornissen geldt dat de meeste zorgtrajecten betrekking hebben op inwoners van 18 tot en met 64 jaar (tabel 3). In tegenstelling tot stemmings- en angststoornissen was het aantal zorgtrajecten voor middelenstoornissen juist iets hoger bij mannen dan bij vrouwen. Het aantal zorgtrajecten voor middelenstoornissen is in Pijnacker-Nootdorp iets lager dan in Haaglanden en Nederland.6

Vooral bij de jeugd veel zorgtrajecten voor aandachtstekort- en gedragsstoornissen

In 2013 waren er, bij inwoners van Pijnacker-Nootdorp, in totaal 845 zorgtrajecten in de tweedelijns GGZ waarbij (mede) sprake was van een aandachtstekort- of gedragsstoornis. Dit komt neer op 17 zorgtrajecten per 1.000 inwoners (tabel 3). Als gekeken wordt naar leeftijd en geslacht, komen zorgtrajecten voor aandachtstekort- en gedragsstoornissen het meeste voor bij inwoners van 0 tot en met 17 jaar en vaker bij mannen dan bij vrouwen. Ook als wordt ingezoomd op de leeftijdsgroep 0- tot en met 17-jarigen zijn er meer zorgtrajecten bij jongens (57 per 1.000 0- tot en met 17-jarigen) dan bij meisjes (19 per 1.000 0- tot en met 17-jarigen).

Het aantal zorgtrajecten voor aandachtstekort- of gedragsstoornissen ligt in Pijnacker-Nootdorp iets hoger dan gemiddeld in Nederland (12 per 1.000 inwoners).6

  1. De Graaf R, Ten Have M, Van Dorsselaer S. De psychische gezondheid van de Nederlandse bevolking. NEMESIS-2: opzet en eerste resultaten. Utrecht: Trimbos-Instituut, 2010.
  2. Tuithof M, Ten Have M, Van Dorsselaer S, De Graaf R. ADHD, gedragsstoornissen en antisociale persoonlijkheidstoornis. Vóórkomen en gevolgen in de algemene bevolking: resultaten van NEMESIS-2. Utrecht: Trimbos-Instituut, 2010.
  3. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Volksgezondheid Toekomstverkenning (VTV) - Volksgezondheidenzorg.info. Ziektelast in DALY's [Online] 2017 (bezocht op 27 nov 2017). Beschikbaar op URL: https://www.volksgezondheidenzorg.info/ziektelast-nederland#node-ziektelast-naar-groepen-van-ziekten.
  4. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Volksgezondheid Toekomstverkenning (VTV) - Volksgezondheidenzorg.info. Ziektelast in DALY's [Online] 2017 (bezocht op 27 nov 2017). Beschikbaar op URL: https://www.volksgezondheidenzorg.info/ziektelast-nederland#node-ziektelast-naar-afzonderlijke-ziekten.
  5. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Curatieve GGZ; zorgtrajecten per diagnose, leeftijd, regio. [Online]. (bezocht op 27 nov 2017); Beschikbaar op URL: http://statline.cbs.nl/
  6. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Curatieve GGZ; zorgtrajecten per diagnose, leeftijd, regio. Maatwerktabel voor GGD Haaglanden (ontvangen 22 aug 2017).
Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties

Over dit onderwerp

Psychische aandoeningen komen veel voor: ruim 40% van de volwassen Nederlandse bevolking heeft ooit in het leven een psychische aandoening gehad, ongeveer evenveel mannen als vrouwen. Op jaarbasis gaat het om bijna een vijfde van de volwassenen. Stemmings-, angst- en middelenstoornissen zijn de meest voorkomende psychische aandoeningen bij volwassenen. Voorbeelden zijn depressie (stemmingsstoornis), paniekstoornis (angststoornis) en afhankelijkheid van alcohol of drugs (middelenstoornis). Vrouwen hebben vaker last van stemmings- en angststoornissen, terwijl mannen vaker lijden aan middelenstoornissen.1 Bij de jeugd worden aandachtstekort- en gedragsstoornissen (bv. ADHD) regelmatig vastgesteld.2

Psychische aandoeningen veroorzaken ook een hoge ziektelast: stemmings- en angststoornissen staan samen met dementie in de top-10 van ziekten met de hoogste ziektelast.3,4