Gezondheidsmonitor
4 Lichamelijke gezondheid.svg

Deze tekst beschrijft het totaal aantal meldingen van meldingsplichtige infectieziekten in Zoetermeer in de periode 2015-2018. Informatie over enkele specifieke infectieziekten en over meldingen vanuit instellingen en instanties worden op Haaglanden-niveau gepresenteerd voor de periode 2014-2018. De gegevens zijn afkomstig van de afdeling Infectieziektebestrijding van GGD Haaglanden.2,3 De landelijke gegevens zijn afkomstig van het RIVM.4

Meldingsplichtige infectieziekten (alle leeftijden)

Jaarlijks bijna 50 tot bijna 90 meldingen van infectieziekten in Zoetermeer

Het aantal meldingen van meldingsplichtige infectieziekten in Zoetermeer varieerde in de periode 2015 – 2018 tussen de 48 en 88. In Zuid-Holland West was er tussen 2015 en 2018 een afname te zien van het aantal meldingen (figuur 1). In Zoetermeer is na een afname in 2017, weer een lichte toename te zien in 2018.3 Landelijk is het aantal meldingen in 2018 lager dan in andere jaren.4 Dit komt vooral door het grote aantal kinkhoest meldingen, dat in de periode daarna geleidelijk afnam.

Figuur 1. Aantal gemelde gevallen van meldingsplichtige infectieziekten, naar jaar van melding. Zoetermeer, Zuid-Holland West en Haaglanden, 2015-2018.
Zoetermeer_4.3_Meldingsplichtige_infectieziekten_(update juni 2019)_F1

Kinkhoest en hepatitis B meest gemelde infectieziekten in Haaglanden

Tabel 1 laat het aantal meldingen zien van infectieziekten die in Haaglanden in de jaren 2014-2018 minimaal 20 keer in één jaar zijn gemeld bij de GGD.3,4 Kinkhoest en hepatitis B werden het meest gemeld.

Kinkhoest is de ziekte die verreweg het meest wordt gemeld. In de periode 2014-2018 is het aantal meldingen van kinkhoest gedaald van 466 naar 267. Landelijk is in deze periode eenzelfde dalende trend te zien. Kinkhoest is een infectie van de luchtwegen die met name bij nog niet gevaccineerde zuigelingen een ernstig beloop kan hebben.

Hepatitis B (acuut en chronisch) is na kinkhoest de meest gemelde infectieziekte met meer dan 100 meldingen per jaar. In 2014 en 2017 was het aantal meldingen hoger dan in de andere jaren. Hepatitis B veroorzaakt een acute leverinfectie die bij een deel van de patiënten overgaat in een chronische infectie met kans op ernstige leverschade. Vaccinatie is mogelijk.

Tabel 1. Aantal gemelde gevallen van meldingsplichtige infectieziekten in Haaglanden en Nederland, naar infectieziekte. Haaglanden en Nederland, 2014-2018.
Zoetermeer_4.3_Meldingsplichtige_infectieziekten_T1

Van de overige infectieziekten zijn in Haaglanden veel minder meldingen geweest, bij een aantal is er sprake van een verheffing in één van de jaren.

Zo was er in 2015, 2017 en 2018 een hoger aantal meldingen van shigellose, een ernstige darminfectie met koorts, buikkrampen en diarree en die meestal na een reis naar het buitenland optreedt. In 2015 was de toename mede te danken aan enkele situaties met meerdere besmette personen binnen een reisgezelschap. In 2017 was de toename onder andere toe te schrijven aan een zeer grote uitbraak met circa 150 personen met maag-darmklachten waarvan een klein deel werd gemeld. De verspreiding vond zeer waarschijnlijk plaats via een studentenvereniging. Voor de toename in 2018 is geen duidelijk verklaring. Landelijk werd ook een toename gezien.

Legionellose kan leiden tot een ernstige longontsteking (‘veteranenziekte’); de bacterie komt in het algemeen voor in waterige milieus en vochtige bodems zoals douches, koeltorens, whirlpools, enzovoorts. De ziekte komt regelmatig voor met gemiddeld 20-30 meldingen per jaar in Haaglanden. In 2017 en 2018 was er bij GGD Haaglanden, maar ook in de rest van Nederland, een verhoogd aantal meldingen van legionellose. Er zijn geen aanwijzingen dat er sprake is van een gemeenschap­pelijke bron.

Malaria loopt men op in de (sub)tropen, vaak in Afrika. De ziekte wordt door besmette muggen overgebracht. Veel van de gemelde patiënten hebben géén geneesmiddelen tegen malaria ingenomen.

Ook hepatitis A (‘besmettelijke geelzucht’) wordt vaak opgelopen tijdens een verblijf in een (sub)tropisch gebied; het komt vooral voor bij kinderen. Het virus wordt uitgescheiden in de ontlasting en kan in voedsel en drinken komen als na toiletbezoek en voor het eten de handen niet (goed) gewassen worden. Sinds medio 2016 is er een uitbraak gaande bij mannen die seks hebben met mannen (MSM). Door de verspreiding van hepatitis A via besmet water of voedsel of via sanitaire voorzieningen is de verwachting dat aan MSM-gerelateerde hepatitis A-virussen vaker buiten de groep MSM gevonden gaan worden.

In 2016 en 2017 is er in Haaglanden en landelijk sprake van een stijging in het aantal meldingen van meningokokkose. Deze ziekte wordt veroorzaakt door een bacterie die in de bloedbaan of het zenuwstelsel kan leiden tot bloedvergiftiging of hersenvliesontsteking. De ziekte kent verschillende typen. De toename van meningokokkose die landelijk en in Haaglanden sinds 2016 werd gezien betreft met name gevallen met type W. Daarom is de vaccinatie van kinderen van 14 maanden tegen de meningokokken C sinds mei 2018 vervangen door de ACWY vaccinatie. Daarnaast worden vanaf oktober 2018 ook 14-jarigen gevaccineerd voor deze typen. In 2019 vindt een inhaalcampagne plaats voor jongeren die geboren zijn in 2001, 2002, 2003, 2005 en de rest van 2004.

Bof wordt gekenmerkt door een ontsteking van de speekselklier bij het oor en kan leiden tot blijvende doofheid en heel soms tot onvruchtbaarheid bij jongens. Bof komt in het algemeen niet vaak voor maar in 2015 was er in Haaglanden een toename van het aantal bofmeldingen, vooral onder jongeren van 17-27 jaar; de meesten waren in hun jeugd gevaccineerd.

Mazelen is een zeer besmettelijke vlekjesziekte. Complicaties zijn middenoorontsteking en longontsteking. In 2013 en begin 2014 was er landelijk een grote mazelenepidemie, in Den Haag volgde in 2014 een uitbraak van een ander type mazelen met 43 meldingen in de regio. Buiten de uitbraken komt mazelen maar zelden voor.

Infectieziekten Haaglanden gemeld door instellingen en instanties (alle leeftijden)

Gemiddeld per jaar ruim 200 meldingen van infectieziekten door instellingen en instanties

Tabel 2 laat de aantallen meldingen van infectieziekten zien die door instellingen en instanties op grond van artikel 26 van de Wet op de Publieke Gezondheid zijn gedaan.3

Tabel 2. Aantal door instellingen en instanties gemelde gevallen van infectieziekten in Haaglanden, naar infectieziekte. Haaglanden, 2014-2018.
Zoetermeer_4.3_Meldingsplichtige_infectieziekten_(update juni 2019)_T2

In 2018 is het totaal aantal meldingen uit instellingen (op basis van artikel 26 van de Wet publieke gezondheid) licht gedaald (2018: 238; 2017: 252). Er is het afgelopen jaar minder gemeld vanuit de kinderopvang en meer door zorginstellingen. Ruim de helft van de meldingen uit de kinderopvang betrof huiduitslag/ exanthemen, zoals hand-, voet- en mondziekte, waterpokken en 5e ziekte. Zorginstellingen melden met name uitbraken van maagdarminfecties, waaronder de NORO-uitbraken, en luchtweginfecties. In 2018 waren er ook een aantal uitbraken van scabiës in zorginstellingen. Op zich is scabiës is een ongevaarlijke huidziekte die door een schurftmijt wordt overgebracht. Scabiës valt in de groep huiduitslag/exanthemen. Een van de belangrijkste verschijnselen is toenemende jeuk. De bestrijding vergt veel menskracht en brengt veel kosten met zich mee.

Van alle meldingen in 2018 komt bijna de helft van de kinderopvang (48%), ruim een derde van zorginstellingen (36%) en 16% van onderwijsinstellingen.

  1. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Wat betekent de meldingsplicht? [Online]. (bezocht op 28 mrt 2019); Beschikbaar op URL: https://www.rivm.nl/Onderwerpen/M/Meldingsplicht_infectieziekten/Wat_betekent_de_meldingsplicht
  2. GGD Haaglanden, afdeling Infectieziektebestrijding. Klik hier voor meer informatie over deze afdeling: https://www.ggdhaaglanden.nl/over/organisatie/infectiebestrijding-en-hygiene/infectieziektebestrijding-ggd-haaglanden.htm
  3. Aangiften infectieziekten (regio Haaglanden 2013-2018). Epidemiologisch Bulletin, 2014; 49 (1): 31-34; Epidemiologisch Bulletin, 2015; 50 (1): 29-30; Epidemiologisch Bulletin, 2016; 51 (1): 40-42; Epidemiologisch Bulletin, 2017; 52 (1): 28-30 ; Epidemiologisch Bulletin, 2018; 53 (1): 31-34; Epidemiologisch Bulletin, 2019; 54 (1&2): 62-65.
  4. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Jaarlijkse meldingen per infectieziekte. [Online]. (bezocht op 28 mrt 2019); Beschikbaar op URL: https://www.rivm.nl/meldingsplicht-infectieziekten/overzicht-meldingen
Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties