Gezondheidsmonitor
10 Gezondheidszorg.svg

Deze tekst beschrijft het aantal personen per 1.000 inwoners per jaar waaraan opiaten, benzodiazepinen en antidepressiva zijn verstrekt in de gemeente Zoetermeer in de periode 2015-2017.

Hiermee wordt inzage gegeven in het gebruik en trend in gebruik gedurende drie recente jaren in de gemeente Zoetermeer. Vervolgens wordt verdere inzage gegeven in subgroepen onder de bevolking door uitsplitsing op geslacht, leeftijd, opleiding en inkomen. 

De gegevens over verstrekkingen zijn afkomstig van het Urban Data Center, een samenwerking tussen de gemeente Den Haag en het CBS.8 De gegevens over verstrekkingen betreffen alleen gegevens van ingeschreven inwoners uit gemeenten, en zijn gebaseerd op vergoeding uit de basisverzekering gezondheidszorg. Verstrekkingen vinden plaats via de lokale apotheken. Verstrekkingen van medicijnen via ziekenhuisapotheken niet zijn inbegrepen in de data.

De gepresenteerde gegevens zijn gebaseerd op personen waaraan minimaal één keer per jaar een medicijn is verstrekt. Uit deze gegevens valt niet af te leiden hoeveel medicijn er is verstrekt, wat de reden is geweest van verstrekking en of het geneesmiddel ook daadwerkelijk is gebruikt of niet: deze gegevens worden niet geregistreerd of zijn lastig te achterhalen, en zijn daardoor niet beschikbaar. Vermeld moet worden dat de weergegeven resultaten niet gebaseerd zijn op een steekproef, dus de weergegeven resultaten zijn geen schattingen maar de exacte aantallen en percentage verschillen.

Volwassenen en ouderen (19 jaar en ouder)

Sterke toename in het aantal personen waaraan opiaten en benzodiazepinen zijn verstrekt in de periode 2015-2017

In 2017 werden in Zoetermeer aan 124 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder opiaten verstrekt. Dit is een hoger aantal vergeleken met het aantal in Zuid-Holland West (106 per 1.000 personen), Haaglanden (113 per 1.000 personen) en landelijk (110 per 1.000 personen). Het aantal personen waaraan in 2017 in Zoetermeer opiaten zijn verstrekt, nam toe met 10% ten opzichte van het aantal in 2015. Echter de toename in Zoetermeer is kleiner dan de toenames in Haaglanden (12%) en landelijk (11%) (tabel 1).

In 2017 werden in Zoetermeer aan 32 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder benzodiazepinen verstrekt. Dit is een lager aantal vergeleken met het aantal in Zuid-Holland West (33 per 1.000 personen) maar een hoger aantal dan landelijk (31 per 1.000 personen). Het aantal personen waaraan in 2017 benzodiazepinen zijn verstrekt, nam toe met 11% ten opzichte van het aantal in 2015. De toename in Zoetermeer is groter dan de toenames in Zuid-Holland West (6%) en landelijk (7%) (tabel 1).

In 2017 werden in Zoetermeer aan 72 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder antidepressiva verstrekt. Dit is een hoger aantal vergeleken met het aantal in Zuid-Holland West (67 per 1.000 personen) en in Haaglanden (69 per 1.000 personen), maar een kleiner aantal dan landelijk (73 per 1.000 personen). Het aantal personen waaraan in 2017 in Zoetermeer antidepressiva zijn verstrekt, is vergelijkbaar ten opzichte van het aantal in 2015 en landelijk (tabel 1).

 

Tabel 1: Aantal personen per 1.000 inwoners (19 jaar en ouder) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis. Zoetermeer, Zuid-Holland West, Haaglanden en landelijk, 2015-2017.
Zoetermeer Verstrekking Medicijnen T1

 

Meeste medicijnverstrekkingen onder vrouwen

In 2017 werden in Zoetermeer aan 150 per 1.000 vrouwen van 19 jaar en ouder opiaten verstrekt. Dit is een hoger aantal dan onder mannen (95 per 1.000 personen). Er is een toename van 9% in verstrekkingen opiaten aan vrouwen ten opzichte van 2015. Deze toename is vergelijkbaar voor zowel vrouwen als mannen in de periode 2015-2017 (tabel 2).

In 2017 werden aan 40 per 1.000 vrouwen van 19 jaar en ouder benzodiazepinen verstrekt. Dit is een hoger aantal dan onder mannen (23 per 1.000 personen). Er is een toename van 14% in verstrekkingen benzodiazepinen aan vrouwen ten opzichte van 2015. Deze toename is groter onder vrouwen dan onder mannen in de periode 2015-2017 (tabel 2).

In 2017 werden aan 95 per 1.000 vrouwen van 19 jaar en ouder antidepressiva verstrekt. Dit is een hoger aantal dan onder mannen (47 per 1.000 personen). Er is een toename van 1% in verstrekkingen antidepressiva aan vrouwen in de periode 2015-2017. Bij mannen is er een afname in deze periode, namelijk met 4% (tabel 2).

 

Tabel 2: Aantal personen per 1.000 inwoners (19 jaar en ouder) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis naar geslacht. Zoetermeer, 2015-2017.
Zoetermeer Verstrekking Medicijnen T2

 

Meer personen met verstrekkingen opiaten en benzodiazepinen onder hogere leeftijd

In 2017 werden aan 185 per 1.000 personen van 65 jaar en ouder opiaten verstrekt. Dit is een hoger aantal dan onder 40-64 jarigen (131 per 1.000 personen) en onder 19-35 jarigen (72 per 1.000 personen). Er is een toename van 9% in verstrekkingen aan personen boven de 65 jaar ten opzichte van 2015. Deze toename is groter dan de toename onder 40-64 jarigen (7%) maar kleiner dan de toename onder 19-39 jarigen (13%) (tabel 3).

In 2017 werden aan 46 per 1.000 personen van 65 jaar en ouder benzodiazepinen verstrekt. Dit is een groter aantal dan onder 40-64 jarigen (34 per 1.000 personen) en 19-35 jarigen (18 per 1.000 personen). Er is een toename van 7% in verstrekkingen aan personen boven de 65 jaar ten opzichte van 2015. Deze toename is groter dan de toename onder 40-64 jarigen (3%) maar kleiner dan de toename onder 19-39 jarigen (13%) (tabel 3).

In 2017 werden aan 86 per 1.000 personen van 65 jaar en ouder antidepressiva verstrekt. Dit is een kleiner aantal dan onder 40-64 jarigen (85 per 1.000 personen) en onder 19-35 jarigen (45 per 1.000 personen). Er is een toename van 6% in verstrekkingen aan personen boven de 65 jaar ten opzichte van 2015. Het aantal is gelijk gebleven onder 40-64 jarigen terwijl het aantal is afgenomen onder 19-39 jarigen met 6% (tabel 3).

 

Tabel 3: Aantal personen per 1.000 inwoners (19+) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis naar leeftijd, Zoetermeer. 2015-2017.
Zoetermeer Verstrekking Medicijnen T3

 

Meer personen met medicijn verstrekkingen onder lager opgeleiden

In 2017 werden aan 159 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder opiaten verstrekt in Zoetermeer aan laag opgeleiden. Dit is een hoger aantal dan onder middelbaar opgeleiden (101 per 1.000 personen) en hoog opgeleiden (75 per 1.000 personen).  Er is een toename van 11% in verstrekkingen onder laag opgeleiden in de periode 2015-2017. Deze toename is groter dan de toenames onder middelbaar opgeleiden (10%) en onder hoog opgeleiden (6%) (tabel 4).

In 2017 werden aan 51 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder benzodiazepinen verstrekt in Zoetermeer aan laag opgeleiden. Dit is een hoger aantal dan onder middelbaar opgeleiden (25 per 1.000 personen) en hoog opgeleiden (14 per 1.000 personen). Er is een toename van 4% in verstrekkingen aan laag opgeleiden in de periode 2015-2017. Echter is er een grotere toename is onder middelbaar opgeleiden (19%) en onder hoog opgeleiden (8%) (tabel 4).

In 2017 werden aan 102 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder antidepressiva verstrekt in Zoetermeer aan laag opgeleiden. Dit is een hoger aantal dan onder middelbaar opgeleiden (63 per 1.000 personen) en hoog opgeleiden (46 per 1.000 personen). Er is een afname in personen met verstrekkingen antidepressiva in de periode 2015-2017 onder alle groepen in opleidingsniveau. (tabel 4).

 

Tabel 4: Aantal personen per 1.000 inwoners (19 jaar en ouder) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis naar opleiding. Zoetermeer. 2015-2017.
Zoetermeer Verstrekking Medicijnen T4

Meer personen met verstrekkingen opiaten en benzodiazepinen onder laag inkomen††

In 2017 werden aan 173 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder met een inkomen beneden de lage inkomensgrensa opiaten verstrekt in Zoetermeer. Dit is een hoger aantal dan onder personen met een inkomen gelijk of boven de lage inkomensgrens (121 per 1.000 personen). Er is een toename van 19% in verstrekkingen opiaten onder personen beneden de lage inkomensgrens ten opzichte van 2015. Deze toename is groter dan de toename onder personen met een inkomen gelijk of boven de lage inkomensgrens (9%) (tabel 5).

In 2017 werden aan 96 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder met een inkomen beneden de lage inkomensgrens benzodiazepinen verstrekt in Zoetermeer. Dit is een hoger aantal dan onder personen met een inkomen gelijk of boven de lage inkomensgrens (28 per 1.000 personen). Er is een toename van 32% in verstrekkingen benzodiazepinen onder personen beneden de lage inkomensgrens ten opzichte van 2015. Deze toename is groter dan de toename onder personen met een inkomen gelijk of boven de lage inkomensgrens (17%) (tabel 5).

In 2017 werden aan 135 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder met een inkomen beneden de lage inkomensgrens antidepressiva verstrekt in Zoetermeer. Dit is een hoger aantal dan onder personen met een inkomen gelijk of boven de lage inkomensgrens (68 per 1.000 personen). Er is een afname van 7% in verstrekkingen antidepressiva onder personen met een inkomen onder de lage inkomensgrens ten opzichte van 2015. Onder personen met een inkomen gelijk boven de lage inkomensgrens is dit aantal onveranderd gebleven. (tabel 5).

Tabel 5: Aantal personen per 1.000 inwoners (19+) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis naar inkomensgrens, Zoetermeer, 2015-2017.
Zoetermeer Verstrekking Medicijnen T5

 

 

 

  1. GGZ standaarden. Benzodiazepines [Online]. (bezocht op 2 december 2019); beschikbaar op https://www.ggzstandaarden.nl/richtlijnen/stoornissen-in-het-gebruik-van-cannabis-cocaine-amfetamine-ecstasy-ghb-en-benzodiazepines/benzodiazepines
  2. Stichting Farmaceutische Kentallen . Voor het eerst minder antidepressivagebruikers [Online].(bezocht op 2 december 2019); beschikbaar op https://www.sfk.nl/publicaties/PW/2017/voor-het-eerst-minder-antidepressivagebruikers
  3. Stichting Farmaceutische Kentallen . Aantal oxycodon-gebruikers in drie jaar tijd verdubbeld [Online].(bezocht op 2 december 2019); beschikbaar op https://www.sfk.nl/publicaties/PW/2016/aantal-oxycodon-gebruikers-in-drie-jaar-tijd-verdubbeld
  4. Brijder Verslavingszorg. Symptomen verslaving en depressie [Online]. (bezocht op 2 december 2019) https://www.brijder.nl/probleem/medicijnverslaving/medicijnverslaving-symptomen
  5. Van Laar MW, Volkerts ER, Van Willengenburg APP. Therapeutic effects and effects on actual driving performance of chronically administered buspirone and diazepam in anxious outpatients Therapeutic effects and effects on actual driving performance of chronically administered buspirone and diazepam in anxious outpatients Therapeutic effects and effects on actual driving performance of chronically administered buspirone and diazepam in anxious outpatients. J. Clin Psychopharmacol 1992(12): 86-95
  6. Vlamink J.J.D, vanVlies IM, Zitman FG. Onttrekkingsverschijnselen van anti-depressiva. Nederlands Tijdschrift Voor Geneeskunde 2005(149):698-701
  7. Goosens, FX. Verslaving: Maatschappelijke gevolgen. Trimbos Instituut, Utrecht 2012.
  8. Urban Data Center Den Haag [Online]. (bezocht op 2 december 2019) https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/cbs-urban-data-centers/locaties/cbs-urban-data-center-den-haag
Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties