Gezondheidsmonitor
10 Gezondheidszorg.svg

Deze tekst beschrijft het aantal personen per 1.000 inwoners per jaar waaraan opiaten, benzodiazepinen en antidepressiva zijn verstrekt in de gemeente Pijnacker-Nootdorp in de periode 2015-2017. Hiermee wordt inzage gegeven in het gebruik en trend in gebruik gedurende drie recente jaren in Pijnacker-Nootdorp. Vervolgens wordt verdere inzage gegeven in subgroepen onder de bevolking door uitsplitsing op geslacht, leeftijd, opleiding en inkomen. 

De gegevens over verstrekkingen zijn afkomstig van het Urban Data Center, een samenwerking tussen de gemeente Den Haag en het CBS.8 De gegevens over verstrekkingen betreffen alleen gegevens van ingeschreven inwoners uit gemeenten, en zijn gebaseerd op vergoeding uit de basisverzekering gezondheidszorg. Verstrekkingen vinden plaats via de lokale apotheken. Verstrekkingen van medicijnen via ziekenhuisapotheken niet zijn inbegrepen in de data.

De gepresenteerde gegevens zijn gebaseerd op personen waaraan minimaal één keer per jaar een medicijn is verstrekt. Uit deze gegevens valt niet af te leiden hoeveel medicijn er is verstrekt, wat de reden is geweest van verstrekking en of het geneesmiddel ook daadwerkelijk is gebruikt of niet: deze gegevens worden niet geregistreerd of zijn lastig te achterhalen, en zijn daardoor niet beschikbaar. Vermeld moet worden dat de weergegeven resultaten niet gebaseerd zijn op een steekproef, dus de weergegeven resultaten zijn geen schattingen maar de exacte aantallen en percentage verschillen.

Volwassenen en ouderen (19 jaar en ouder)

Toename in het aantal personen waaraan opiaten zijn verstrekt in de periode 2015-2017

In 2017 werden in Pijnacker-Nootdorp aan 99 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder opiaten verstrekt. Dit is een lager aantal vergeleken met het aantal in Zuid-Holland West (106 per 1.000 personen), Haaglanden (113 per 1.000 personen) en landelijk (110 per 1.000 personen). Het aantal personen waaraan in 2017 in Pijnacker-Nootdorp opiaten zijn verstrekt, nam toe met 9% ten opzichte van het aantal in 2015. Echter de toename in Pijnacker-Nootdorp is kleiner dan de toenames in Haaglanden (12%) en landelijk (11%) (tabel 1).

In 2017 werden in Pijnacker-Nootdorp aan 31 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder benzodiazepinen verstrekt. Dit is een lager aantal vergeleken met het aantal in Zuid-Holland West (33 per 1.000 personen) en een vergelijkbaar aantal met landelijk (31 per 1.000 personen). Het aantal personen waaraan in 2017 benzodiazepinen zijn verstrekt, nam met 3% af ten opzichte van het aantal in 2015. In zowel Zuid-Holland West (6%) als landelijk (7%) was er gedurende 2015-2017 een toename in het aantal personen (per 1.000) met verstrekkingen benzodiazepinen (tabel 1).

In 2017 werden in Pijnacker-Nootdorp aan 63 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder antidepressiva verstrekt. Dit is een lager aantal vergeleken met het aantal in Zuid-Holland West (67 per 1.000 personen), Haaglanden (69 per 1.000 personen) en landelijk (73 per 1.000 personen). Het aantal personen met antidepressiva verstrekkingen is in de periode 2015-2017 gelijk gebleven. Dit was ook het geval in Zuid Holland-West en in geheel Nederland (tabel 1).

Tabel 1: Aantal personen per 1.000 inwoners (19 jaar en ouder) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis. Pijnacker-Nootdorp, Zuid-Holland West, Haaglanden en landelijk, 2015-2017.
Pijnacker Nootdorp Verstrekking Medicijnen T1

Meeste medicijnverstrekkingen onder vrouwen

In 2017 werden in Pijnacker-Nootdorp aan 119 per 1.000 vrouwen van 19 jaar en ouder opiaten verstrekt. Dit is een hoger aantal dan onder mannen (78 per 1.000 personen). Er is een toename van 8% in verstrekkingen opiaten aan vrouwen ten opzichte van 2015. Deze toename is kleiner dan de toename onder mannen (13%) in de periode 2015-2017 (tabel 2).

In 2017 werden aan 41 per 1.000 vrouwen van 19 jaar en ouder benzodiazepinen verstrekt. Dit is een hoger aantal dan onder mannen (21 per 1.000 personen). Er is een afname van 2% in verstrekkingen benzodiazepinen onder vrouwen ten opzichte van 2015. Deze afname is kleiner onder vrouwen dan onder mannen in de periode 2015-2017 (5%) (tabel 2).

In 2017 werden aan 87 per 1.000 vrouwen van 19 jaar en ouder antidepressiva verstrekt. Dit is een hoger aantal dan onder mannen (39 per 1.000 personen). Het aantal mannen met verstrekkingen antidepressiva is gelijk gebleven ten opzichte van 2015, terwijl er een toename van 2% is onder vrouwen in de periode 2015-2017. (tabel 2).

Tabel 2: Aantal personen per 1.000 inwoners (19 jaar en ouder) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis naar geslacht. Pijnacker-Nootdorp, 2015-2017.
Pijnacker Nootdorp Verstrekking Medicijnen T2

Meer personen met verstrekkingen opiaten en benzodiazepinen onder hogere leeftijd

In 2017 werden aan 168 per 1.000 personen van 65 jaar en ouder opiaten verstrekt. Dit is een hoger aantal dan onder 40-64 jarigen (98 per 1.000 personen) en onder 19-35 jarigen (56 per 1.000 personen). Er is een toename van 8% in verstrekkingen aan personen boven de 65 jaar ten opzichte van 2015. Deze toename is vergelijkbaar met de toename onder 40-64 jarigen, maar kleiner dan de toename onder 19-39 jarigen (10%) (tabel 3).

In 2017 werden aan 60 per 1.000 personen van 65 jaar en ouder benzodiazepinen verstrekt. Dit is een groter aantal dan onder 40-64 jarigen (29 per 1.000 personen) en onder 19-35 jarigen (16 per 1.000 personen). Er is een toename onder 19-39 jarigen (14%). Voor zowel de groep van 40-65 jarigen als 65 jaar en ouder was er in 2017 een afname van 10% in verstrekkingen van benzodiazepinen zichtbaar ten opzichte van 2015 (tabel 3).

In 2017 werden aan 77 per 1.000 personen van 65 jaar en ouder antidepressiva verstrekt. Dit is een hoger aantal dan onder 40-64 jarigen (71 per 1.000 personen) en onder 19-35 jarigen (41 per 1.000 personen). Er is een toename van 10% in verstrekkingen aan personen boven de 65 jaar ten opzichte van 2015. Deze toename is groter dan de toename onder 19-39 jarigen (met 3%). Er is een afname in het aantal personen met antidepressiva verstrekkingen onder 40-64 jarigen in de periode 2015-2017 met 3% (tabel 3).

Tabel 3: Aantal personen per 1.000 inwoners (19+) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis naar leeftijd, Pijnacker-Nootdorp. 2015-2017.
Pijnacker Nootdorp Verstrekking Medicijnen T3

Meer personen met medicijn verstrekkingen onder lager opgeleiden

In 2017 werden aan 140 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder opiaten verstrekt in Pijnacker-Nootdorp aan laag opgeleiden. Dit is een hoger aantal dan onder middelbaar opgeleiden (81 per 1.000 personen) en hoog opgeleiden (61 per 1.000 personen). Er was een toename van 22% in verstrekkingen onder laag opgeleiden in de periode 2015-2017. Deze toename is groter dan de toenames onder middelbaar opgeleiden (11%) en onder hoog opgeleiden (2%) (tabel 4).

In 2017 werden aan 52 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder benzodiazepinen verstrekt in Pijnacker-Nootdorp aan laag opgeleiden. Dit is een hoger aantal dan onder middelbaar opgeleiden (23 per 1.000 personen) en onder hoog opgeleiden (15 per 1.000 personen). Er was een toename van 4% in verstrekkingen aan laag opgeleiden, terwijl het aantal personen met verstrekkingen gelijk bleef onder middelbaar en hoog opgeleiden in de periode 2015-2017 (tabel 4).

In 2017 werden aan 97 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder antidepressiva verstrekt in Pijnacker-Nootdorp aan laag opgeleiden. Dit is een hoger aantal dan onder middelbaar opgeleiden (60 per 1.000 personen) en onder hoog opgeleiden (46 per 1.000 personen). Er is een afname in personen met verstrekkingen antidepressiva in de periode 2015-2017 onder de laag opgeleiden (met 1%) en onder hoog opgeleiden (met 2%) (tabel 4).

Tabel 4: Aantal personen per 1.000 inwoners (19 jaar en ouder) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis naar opleiding. Pijnacker-Nootdorp. 2015-2017.
Pijnacker Nootdorp Verstrekking Medicijnen T4

Meer personen met verstrekkingen opiaten en benzodiazepinen onder laag inkomen††

In 2017 werden aan 182 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder met een inkomen beneden de lage inkomensgrensa opiaten verstrekt in Pijnacker-Nootdorp. Dit is een hoger aantal dan onder personen met een inkomen gelijk of boven de lage inkomensgrens (99 per 1.000 personen). Er is een toename van 9% in verstrekkingen opiaten onder personen beneden de lage inkomensgrens ten opzichte van 2015. Deze toename is vergelijkbaar met de toename onder personen met een inkomen gelijk of boven de lage inkomensgrens (10%) (tabel 5).

In 2017 werden aan 91 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder met een inkomen beneden de lage inkomensgrens antidepressiva verstrekt in Pijnacker-Nootdorp. Dit is een hoger aantal dan onder personen met een inkomen gelijk of boven de lage inkomensgrens (63 per 1.000 personen). Het aantal personen met verstrekkingen antidepressiva met een inkomen beneden de lage inkomensgrens is met 10% toegenomen ten opzichte van 2015. Onder personen met een inkomen gelijk of boven de lage inkomensgrens is dit aantal afgenomen met 2% (tabel 5).

Door een te klein aantal personen met benzodiazepine verstrekkingen in Pijnacker-Nootdorp kunnen geen gegevens gepresenteerd worden voor de periode 2015-2017. (tabel 5).

Tabel 5: Aantal personen per 1.000 inwoners (19+) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis naar inkomensgrens, Pijnacker-Nootdorp, 2015-2017.
Pijnacker Nootdorp Verstrekking Medicijnen T5
  1. GGZ standaarden. Benzodiazepines [Online]. (bezocht op 2 december 2019); beschikbaar op https://www.ggzstandaarden.nl/richtlijnen/stoornissen-in-het-gebruik-van-cannabis-cocaine-amfetamine-ecstasy-ghb-en-benzodiazepines/benzodiazepines
  2. Stichting Farmaceutische Kentallen . Voor het eerst minder antidepressivagebruikers [Online].(bezocht op 2 december 2019); beschikbaar op https://www.sfk.nl/publicaties/PW/2017/voor-het-eerst-minder-antidepressivagebruikers
  3. Stichting Farmaceutische Kentallen . Aantal oxycodon-gebruikers in drie jaar tijd verdubbeld [Online].(bezocht op 2 december 2019); beschikbaar op https://www.sfk.nl/publicaties/PW/2016/aantal-oxycodon-gebruikers-in-drie-jaar-tijd-verdubbeld
  4. Brijder Verslavingszorg. Symptomen verslaving en depressie [Online]. (bezocht op 2 december 2019) https://www.brijder.nl/probleem/medicijnverslaving/medicijnverslaving-symptomen
  5. Van Laar MW, Volkerts ER, Van Willengenburg APP. Therapeutic effects and effects on actual driving performance of chronically administered buspirone and diazepam in anxious outpatients Therapeutic effects and effects on actual driving performance of chronically administered buspirone and diazepam in anxious outpatients Therapeutic effects and effects on actual driving performance of chronically administered buspirone and diazepam in anxious outpatients. J. Clin Psychopharmacol 1992(12): 86-95
  6. Vlamink J.J.D, vanVlies IM, Zitman FG. Onttrekkingsverschijnselen van anti-depressiva. Nederlands Tijdschrift Voor Geneeskunde 2005(149):698-701
  7. Goosens, FX. Verslaving: Maatschappelijke gevolgen. Trimbos Instituut, Utrecht 2012.
  8. Urban Data Center Den Haag [Online]. (bezocht op 2 december 2019) https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/cbs-urban-data-centers/locaties/cbs-urban-data-center-den-haag
Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties