Gezondheidsmonitor
7 Kwetsbaar.svg

Deze tekst beschrijft de gezondheid van feitelijk daklozen in de nachtopvang in Den Haag. In Den Haag (als centrumgemeente) is de nachtopvang gerealiseerd voor daklozen uit Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Rijswijk, Wassenaar en Zoetermeer. Deze informatie is gebaseerd op de registratie van de Haagse Straatdokters1, de nachtopvang en het Winterkoudeonderzoek 2016/2017. In het Winterkoudeonderzoek zijn interviews afgenomen bij daklozen die verbleven in de nachtopvang tijdens de winterregeling.4

Daklozen (18 jaar en ouder)

Zes op de tien daklozen heeft wel eens een nacht op straat geslapen

De gemiddelde bezetting op de nachtopvang tijdens de winterregeling in de winter van 2016/2017 was 216 personen, op de drukste nacht maakten 241 daklozen gebruik van de nachtopvang.

Van de 118 deelnemende daklozen aan het Winterkoudeonderzoek 2016/2017 is 84% man, de gemiddelde leeftijd is 43 jaar (de jongste is 18 jaar, de oudste 69 jaar). De helft van de deelnemers is in het afgelopen jaar voor het eerst dakloos geworden en zes op de tien van de deelnemers heeft aangegeven wel eens een nacht doorgebracht te hebben op straat (slapen of ’s nachts rondlopen/verblijven in bijvoorbeeld portiek, onder een brug, of geïmproviseerde schuilplaats). Dit is vergelijkbaar met het Winterkoudeonderzoek 2014/2015.4

Hoger percentage daklozen ervaart de gezondheid als (zeer) slecht

Ruim een kwart (27%) van de daklozen ervaart de eigen gezondheid als (zeer) slecht en bijna de helft (46%) als (zeer) goed.4 In vergelijking met de algemene Haagse populatie (19 jaar en ouder) ervaren daklozen over het algemeen hun gezondheid als minder goed. In de algemene Haage populatie ervaart 8% de eigen gezondheid als (zeer) slecht en 69% als (zeer) goed (figuur1).5

Figuur 1. Ervaren gezondheid bij daklozen en in de algemene populatie. Den Haag 2016-2017.
DH_7.2_Daklozen_F1.png

Een derde van de daklozen voelde zich ziek ten tijde van het onderzoek, bijna de helft (47%) had pijnklachten. Pijn in het been, knie of voeten, in de rug en het hoofd waren de meest genoemde klachten. Twee derde van de daklozen is verzekerd tegen ziektekosten.4

Dalend zorggebruik daklozen bij GGZ

Drie op de tien (30%) daklozen heeft in het afgelopen jaar zorg ontvangen van de huisarts. Bijna een kwart van de daklozen (24%) ontving zorg van de eerste hulp, 22% van de tandarts, 16% van een arts in de politiecel of in detentie, 12% van de GGZ, 12% van een arts in de nachtopvang of de Haagse Straatdokter en 5% van de verslavingszorg. Ruim een vijfde (21%) gaf aan zorg te hebben ontvangen van een andere hulpverlener. In het Winterkoudeonderzoek 2014/2015 had een hoger percentage zorg ontvangen vanuit de GGZ (27%) en de verslavingszorg (17%).4

Haagse straatdokters zien bijna 200 daklozen per jaar

De Haagse straatdokters bieden zorg aan daklozen in Den Haag, waar mogelijk wijzen zij hen door naar reguliere zorg. Het aantal geregistreerde consulten in 2015 bedroeg 548 en steeg in 2016 naar 666, het aantal patiënten bleef vrijwel gelijk: respectievelijk 186 en 185. Het gemiddelde aantal consulten per patiënt steeg dan ook van 2,9 in 2015 naar 3,6 in 2016. Dit werd voornamelijk veroorzaakt door een toename van het aantal patiënten met vijf of meer consulten en een afname van het aantal patiënten met twee of minder consulten (tabel 1). Daarnaast hebben er consulten plaatsgevonden die niet in het registratiesysteem zijn opgenomen, respectievelijk 167 en 171 consulten. Dit betrof patiënten die niet ingeschreven werden, vanwege een eenmalige hulpvraag.1

Tabel 1. Het aantal consulten per geregistreerde patiënt in 2015 en/of 2016 bij de Haagse Straatdokters. Den Haag 2015-2016.
DH_7.2_Daklozen_T1.png

Tabel 2 geeft een overzicht van de meest voorkomende klachten, ziekten of problemen op de episodelijst van de patiënten die in 2015 en/of 2016 een consult hadden bij de Haagse straatdokters. Een episodelijst is een overzicht van alle klachten, ziekten en problemen in het heden en het verleden van een patiënt.

Drugsmisbruik is de meest voorkomende klacht, ziekte of probleem op de episodelijst. Ook problemen met andere genotmiddelen (tabak en alcohol) komen voor in de top tien. Daarnaast worden zowel klachten, ziekten of problemen van chronische aard (zoals suikerziekte en vitamine-/voedingsdeficiëntie) als van acute aard (zoals een infectie aan de bovenste luchtwegen) gezien. Klachten aan de voet/teen of hand/vinger vielen niet in de tien meest voorkomende klachten, ziekten of problemen, maar kwamen ook frequent voor en zijn kenmerkend voor de dakloze populatie.1

Tabel 2. Meest voorkomende klachten, ziekten of problemen op de episodelijst* van patiënten die in 2015 en/of 2016 een consult hadden bij de Haagse Straatdokters. Den Haag 2015-2016.
DH_7.2_Daklozen_T2.png

 

  1. Reijn E, Henken AS en Keetman M. Wie zorgt er voor daklozen? Inzicht in gezondheidsproblematiek en zorgaanbod voor daklozen in Den Haag. Epidemiologisch Bulletin 2017, 52 (4): 4-17.
  2. Wolf J, Zwikker M, Nicholas S, van Bakel H, Reinking D. Op achterstand. Een onderzoek naar mensen in de marge van Den Haag. Utrecht: Trimbos-Instituut. 2002.
  3. Winterregeling daklozen. Nachtopvang tijdens langdurige kou [online]. (bezocht op 26-1-2018); Beschikbaar op URL: https://www.ggdhaaglanden.nl/daklozenzorg/winterregeling-daklozen.htm
  4. Keetman M, Beuker R, Van der Meer R. Winterkoudeonderzoek 2016/2017. Rapportage Den Haag. Den Haag: GGD Haaglanden; 2017. Beschikbaar op URL: https://www.ggdhaaglanden.nl/over/publicaties-en-onderzoeken/geestelijke-gezondheid-en-kwetsbare-groepen/winterkoudeonderzoek.htm
  5. Klik hier voor meer informatie over de Gezondheidsenquête 2016.
Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties