Gezondheidsmonitor
4 Lichamelijke gezondheid.svg

Deze tekst beschrijft de aantallen en kenmerken van de Haagse bezoekers van het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG) GGD Haaglanden en de gegevens van een aantal afzonderlijke soa; de landelijke cijfers zijn afkomstig van het RIVM.3,5,6,7

Alle leeftijden

In 2016 bijna 5.700 soa-consulten van Haagse inwoners bij het Centrum Seksuele Gezondheid

In 2016 zijn door het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG) GGD Haaglanden 5.668 soa-consulten uitgevoerd bij Haagse inwoners.6

Vrouwen vormen de grootste groep onder de bezoekers (40%), gevolgd door mannen die seks hebben met mannen (MSM, 34%) en heteroseksuele mannen (27%). Landelijk zijn er meer consulten uitgevoerd bij vrouwen (47%) en minder bij MSM (28%, tabel 1).3

Tabel 1. Achtergrondkenmerken van bezoekers van Centra Seksuele Gezondheid (%). Den Haag en Nederland, 2016.
DH_4.3_Soa_T1.png
  • Etnische afkomst

Vooral jongere vrouwen en oudere mannen die seks hebben met mannen (MSM) hebben een consult bij het CSG

De jongste bezoeker was 13 jaar, 41% is jonger dan 25 jaar (tabel 1). Van de vrouwen is 59% jonger dan 25 jaar, van de heteroseksuele mannen 44% en van de MSM 19%. Een kwart van de MSM (25%) is ouder dan 45 jaar, veel meer dan bij de vrouwen (3%) en heteroseksuele mannen (5%). Het percentage bezoekers dat jonger is dan 25 jaar is in Den Haag lager dan landelijk (52%).

Bijna de helft (48%) van de bezoekers is van Nederlandse afkomst, 9% is van Surinaamse en 8% van Arubaanse/Antilliaanse afkomst. Het aandeel van de bezoekers van Turkse en Marokkaans afkomst is (veel) minder dan hun aandeel in de Haagse bevolking (respectievelijk 8% en 6%). Drie procent van de bezoekers is afkomstig uit sub-Sahara Afrika; deze groep is een aandachtsgroep bij het CSG omdat bij hen relatief veel soa worden gediagnosticeerd. Landelijk zijn er meer bezoekers van Nederlandse afkomst en minder van de diverse etnische afkomstgroepen (tabel 1).

Aantal consulten bij MSM stijgt

Ten opzichte van 2015 is het aantal consulten in 2016 met 7% toegenomen.7 Dit is vergelijkbaar met de stijging landelijk (5%). In de periode 2013-2016 varieerde het aantal soa-consulten van ruim 6.100 in 2013 tot minder dan 5.300 in 2015 (figuur 1); de afname in 2015 is het gevolg van de gewijzigde vergoedingsregeling bij het CSG.4 De stijging van het aantal soa-consulten tussen 2015 en 2016 is toe te schrijven aan een forse toename van 32% van het aantal consulten bij MSM. Deze stijging bij MSM is ook landelijk te zien.

Figuur 1. Aantal soa-consulten van Haagse bezoekers aan het Centrum Seksuele Gezondheid GGD Haaglanden, naar geslacht en seksuele voorkeur. Den Haag, 2013-2016.
DH_4.3_Soa_F1.png

Bij een op de zes consulten wordt een soa gevonden

In 2016 is bij 16,7% van de soa consulten minimaal één Big Five soa (chlamydia, gonorroe, syfilis, hiv of hepatitis B) gediagnosticeerd. Landelijk ligt het vindpercentage iets hoger op 18,4%. In Den Haag zijn er nauwelijks verschillen in vindpercentages tussen vrouwen, heteroseksuele mannen en MSM. Landelijk is het vindpercentage bij vrouwen lager dan bij heteroseksuele mannen of MSM. Het vindpercentage is zowel in Den Haag als landelijk hoger bij jongere bezoekers (tot 25 jaar) en bij bezoekers van Antilliaanse/Arubaanse afkomst (tabel 2).    

Het percentage consulten waarbij een soa wordt gediagnosticeerd is toegenomen ten opzichte van 2015 (15,4%). Dit beeld wordt ook landelijk gezien (2015: 17,2%).

Tabel 2. Vindpercentage van minimaal één Big Five soa (chlamydia, gonorroe, syfilis, hiv of hepatitis B) bij bezoekers van Centra Seksuele Gezondheid, naar achtergrondkenmerken (%). Den Haag en Nederland, 2016.
DH_4.3_Soa_T2.png
  • Etnische afkomst

Chlamydia is de meest gestelde diagnose

De diagnose chlamydia is in 2016 in 13,2% van de soa-consulten gesteld (landelijk: 14,5%). Chlamydia is daarmee in Den Haag maar ook landelijk de meest gestelde diagnose bij zowel heteroseksuele mannen, MSM als vrouwen. Chlamydia komt meer voor bij heteroseksuele mannen en bij vrouwen, bij jongere bezoekers en bij bezoekers van Antilliaanse/Arubaanse afkomst (tabel 3).

Gonorroe is bij 4,1% van de soa-consulten gevonden (landelijk: 4,3%). Gonorroe komt veel meer voor bij MSM dan bij heteroseksuele mannen en bij vrouwen en meer bij bezoekers van Surinaamse en van Antilliaanse/Arubaanse afkomst (tabel 3).

Syfilis werd bij 1,1% van de consulten gevonden (landelijk: 1,4%). Syfilis komt vooral voor bij MSM (2,5%) en nauwelijks bij heteroseksuele mannen en bij vrouwen. Het vindpercentage neemt toe met de leeftijd, er zijn geen verschillen naar etnische afkomst.

Hiv wordt weinig gediagnosticeerd bij de soa-consulten: 0,3% (landelijk: 0,3%). De diagnose hiv wordt voor het overgrote deel bij MSM gesteld.   

Ook het vindpercentage van hepatitis B is laag (0,4%, landelijk: 0,5%). In 2016 werd het bij Haagse bezoekers alleen gediagnosticeerd bij mannen.

De percentages soa-consulten waarbij chlamydia, gonorroe, syfilis, hiv of hepatitis B werd gediagnosticeerd is ongeveer vergelijkbaar met 2015 (respectievelijk 12,2%, 3,8%, 0,7%, 0,5%, en 0,3%).

Tabel 3. Vindpercentage van chlamydia en van gonorroe bij Haagse bezoekers van het Centrum Seksuele Gezondheid GGD Haaglanden (%), naar achtergrondkenmerken. Den Haag, 2016.
DH_4.3_Soa_T3.png
  • Etnische afkomst

 

  1. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Seksueel overdraagbare aandoeningen [Online]. (bezocht op 19 feb 2018); Beschikbaar op URL:  https://www.rivm.nl/Onderwerpen/S/Seksueel_overdraagbare_aandoeningen
  2. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Volksgezondheid en Zorg. Oorzaken van soa [Online]. (bezocht op 19 feb 2018); Beschikbaar op URL: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/soa/cijfers-context/totaal#node-oorzaken-van-soa
  3. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Sexually transmitted infections including HIV, in the Netherlands in 2016; RIVM Rapport 2017-0003. Bilthoven; 2017.
  4. Soa Aids Nederland. Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg [Online]. (bezocht op 22 feb 2018); Beschikbaar op URL: https://www.soaaids.nl/nl/professionals/interventies/structurele-interventies/aanvullende-seksuele-gezondheidszorg
  5. GGD Haaglanden, Centrum Seksuele Gezondheid. Klik hier voor meer informatie: https://www.seksuelegezondheidhaaglanden.nl/
  6. L. van der, Smid, N. GGD Haaglanden, Centrum Seksuele Gezondheid. Jaarverslag 2016. Den Haag: juli 2017.
  7. Leeuwen-Voerman, S. van, Keetman, M. , Spoormaker, R. GGD Haaglanden, Regionaal soa centrum Den Haag. Jaarverslag 2015. Den Haag: december 2016. 
Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties