Gezondheidsmonitor
9 Leefomgeving.svg

Deze tekst beschrijft hoeveel mensen in Den Haag gehinderd worden door geluid in de leefomgeving. Deze informatie is gebaseerd op geluidskaarten 2017 van de gemeente Den Haag en de Gezondheidsenquête 2016 (19 jaar en ouder). In deze enquête is gevraagd naar hinder van zes bronnen van geluid: wegverkeer (wegen met een maximum snelheid van 50 km/uur en wegen waar men harder mag dan 50 km/uur), buren, vliegverkeer, treinverkeer en brommers/scooters.
De gegevens die op basis van de geluidskaarten 2017 zijn berekend en die van de Gezondheidsenquête 2016 kunnen niet zonder meer met elkaar vergeleken worden. Dit komt doordat verschillende definities van geluidshinder zijn gehanteerd en de gegevens op verschillende manieren zijn verkregen.

Alle leeftijden

Ruim 66.000 inwoners van Den Haag worden (ernstig) gehinderd door wegverkeer

Op 31 oktober 2017 heeft het college van Den Haag geluidsbelastingkaarten vastgesteld voor spoorwegen, industrie en wegverkeer.a De kaarten zijn gemaakt op basis van modelberekeningen voor het peiljaar 2016 en geven de berekende geluidsbelasting op de gevels van gebouwen weer, waarbij gekeken werd naar een blootstelling van 55 decibel (dB) of meer gedurende een etmaal (Lden) en 50dB of meer in de nacht (Lnight).4 Ook in 2012 zijn geluidskaarten opgesteld, destijds over het peiljaar 2011. 

Op basis van de geluidskaarten is volgens wettelijk vastgestelde rekenregels het aantal inwoners per geluidsklasse (van 5 dB) bepaald en op basis daarvan het aantal gehinderden, ernstig gehinderden en slaapverstoorden (per geluidsklasse van 5 dB).b

Wegverkeer is, evenals in 2011, veruit de belangrijkste bron van geluidshinder in Den Haag.4 Figuur 1 toont per geluidsbelastingsklasse het aantal inwoners dat (ernstig) gehinderd is door wegverkeer voor de jaren 2011 en 2016. In 2016 werden 66.545 inwoners van Den Haag (ernstig) gehinderd door wegverkeer. Van hen werd 44% ernstig gehinderd (29.455 inwoners). Ten opzichte van 2011 is het aantal (ernstig) gehinderden door wegverkeer in 2016 met 3% toegenomen en het aantal ernstig gehinderden met 22% (figuur 1).5,c

In totaal werden er in 2016 ruim 100.000 woningen blootgesteld aan een geluidsbelasting van 55 dB of meer gedurende een etmaal (Lden). Daarnaast waren er in 2016 234 andere geluidgevoelige locaties, zoals scholen.5

a Dit is inclusief trams, maar exclusief brommers.

b De sterkte van geluid wordt uitgedrukt in decibellen (dB). Een geluidsniveau van 20 dB is vergelijkbaar met stille natuur. In een stille woonstraat is het geluidsniveau ’s avonds ongeveer 40 dB. De geluidssterkte van een gesprek is 50-60 dB. Langs een drukke verkeersweg is 80 dB een normaal geluidsniveau. Bij een popconcert zal meestal rond de 100 dB aan geluid worden geproduceerd. De pijngrens ligt bij ongeveer 140 dB.

c Er wordt momenteel nog nader onderzoek gedaan naar de oorzaak van de verschillen tussen 2011 en 2016.

Figuur 1. Berekend aantal (ernstig) gehinderde inwoners door wegverkeer, naar geluidsbelastingsklasse. Den Haag, 2011 en 2016.
DH_9.2_Geluidshinder_F1.png

Figuur 2 laat zien dat in 2016 ongeveer 13.000 inwoners van Den Haag in hun slaap gestoord werden door wegverkeer. Dit is een stijging van 45% ten opzichte van het aantal slaapgestoorden in 2011, voornamelijk in de geluidsbelastingsklasse van 55-59 dB.5

Figuur 2. Berekend aantal slaapgestoorde inwoners door wegverkeer, naar geluidsbelastingsklasse. Den Haag, 2011 en 2016.
DH_9.2_Geluidshinder_F2.png

Volwassenen en ouderen (19 jaar en ouder)

Ruim de helft van de inwoners van Den Haag ervaart matige tot ernstige geluidshinder

De helft (51%) van de inwoners van Den Haag (19 jaar en ouder) heeft in het afgelopen jaar matige geluidshinder ervaren; 2% van de inwoners ervoer ernstige geluidshinder. 41% van de inwoners had weinig tot geen hinder van geluid en voor 5% van de inwoners waren geen van de nagevraagde geluidbronnen thuis hoorbaar.

Figuur 3 laat zien dat brommers/scooters (39%), wegverkeer op wegen waar het verkeer niet harder mag dan 50 km/uur (27%) en buren (22%) het afgelopen jaar voor de grootste groepen inwoners bronnen van geluidshinder waren.6

Figuur 3. Percentage inwoners (19 jaar en ouder) dat in het afgelopen jaar weinig tot geen, matige of ernstige geluidshinder heeft ervaren, naar bron van geluid. Den Haag 2016.
DH_9.2_Geluidshinder_F3.png

Het percentage inwoners dat in het afgelopen jaar (matige tot ernstige) geluidshinder heeft ervaren is in Den Haag lager dan in de G4 maar iets hoger dan gemiddeld in Haaglanden (tabel 1).

Tabel 1. Percentage inwoners (19 jaar en ouder) dat in het afgelopen jaar (matige tot ernstige) geluidshinder heeft ervaren. Den Haag, G4, Haaglanden en Nederland, 2016.
DH_9.2_Geluidshinder_T1.png
  • G4

Jongvolwassenen ervaren vaker geluidshinder dan ouderen

Het percentage inwoners van Den Haag dat in het afgelopen jaar geluidshinder heeft ervaren neemt af met de leeftijd. Zo heeft 61% van de 19- tot en met 34-jarigen in Den Haag het afgelopen jaar geluidshinder ondervonden tegenover een derde (35%) van de 85-plussers (tabel 2).6

Ervaren geluidshinder hangt samen met opleiding, inkomen en moeite met rondkomen

Het ervaren van geluidshinder hangt daarnaast samen met het opleidingsniveau en het inkomen.

Onder inwoners met een laag opleidingsniveau of een hoger inkomen (< 16.100 euro) is het percentage dat geluidshinder heeft ervaren lager dan onder inwoners met een hoger opleidingsniveau of een lager inkomen. Onder inwoners die geen moeite hebben met rondkomen is het percentage dat in het afgelopen jaar geluidshinder heeft ervaren lager dan onder inwoners die wel moeite hebben met rondkomen (tabel 2).6

Meeste geluidshinder wordt ervaren in stadsdeel Centrum

Vooral in stadsdeel Centrum (60%) hebben inwoners het afgelopen jaar (matige tot ernstige) geluidshinder ervaren (tabel 2).6

Tabel 2. Percentage inwoners (19 jaar en ouder) dat het afgelopen jaar (matige tot ernstige) geluidshinder heeft ervaren, naar achtergrondkenmerken. Den Haag, 2016.
DH_9.2_Geluidshinder_T2.png
  • Etnische afkomst
  • Opleiding
  • Huishoudinkomen
  • Wijk

Zie ook

Klik hier voor meer informatie over dit onderwerp in de Thematische rapportage Leefomgeving en Gezondheid:

www.ggdhaaglanden.nl/over/publicaties-en-onderzoeken/gezondheidsmonitoren-en-rapportages/gezondheid-en-leefstijl-volwassenen-en-ouderen.htm

  1. Berglund B, Lindvall T, et al. WHO Guidelines for Community Noise. Kopenhagen: WHO, 1999.
  2. Babisch W. Transportation noise and cardiovascular risk: Updated review and synthesis of epidemiological studies indicate that the evidence has increased. Noise Health 2006; 8(30): 1-29.
  3. Kempen, EEMM van, Kamp I van, Stellato RK, Houthuijs DJM, Fischer PH. Het effect van geluid van vlieg- en wegverkeer op cognitie, hinder beleving en de bloeddruk van bassischoolkinderen. RIVM-rapport nr. 441520021. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), 2005.
  4. Gemeente Den Haag. Bestuurlijk stuk. Commissiebrief RIS-298309. Geluidsbelastingkaarten Den Haag 2017. Den Haag, 2-11-2017.
  5. Gemeente Den Haag. Bestuurlijk stuk. Commissiebrief RIS-298309. Geluidsbelastingkaarten Den Haag 2017. Bijlage tabellen. Den Haag, 2-11-2017.
  6. Klik hier voor meer informatie over de Gezondheidsenquête 2016.

 

Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties