Gezondheidsmonitor
10 Gezondheidszorg.svg

Deze tekst beschrijft het aantal personen per 1.000 inwoners per jaar waaraan opiaten, benzodiazepinen en antidepressiva zijn verstrekt in de gemeente Den Haag, in de periode 2015-2017. Hiermee wordt inzage gegeven in het gebruik en trend in gebruik gedurende drie recente jaren in Den Haag. Vervolgens wordt verdere inzage gegeven in subgroepen onder de bevolking door uitsplitsing op geslacht, leeftijd, opleiding, inkomen, migratieachtergrond, stadsdeel, en achterstand status van Haagse wijken. 

De gegevens over verstrekkingen zijn afkomstig van het Urban Data Center, een samenwerking tussen de gemeente Den Haag en het CBS.8 De gegevens over verstrekkingen betreffen alleen gegevens van ingeschreven inwoners uit gemeenten, en zijn gebaseerd op vergoeding uit de basisverzekering gezondheidszorg. Verstrekkingen vinden plaats via de lokale apotheken. Verstrekkingen van medicijnen via ziekenhuisapotheken niet zijn inbegrepen in de data.

De gepresenteerde gegevens zijn gebaseerd op personen waaraan minimaal één keer per jaar een medicijn is verstrekt. Uit deze gegevens valt niet af te leiden hoeveel medicijn er is verstrekt, wat de reden is geweest van verstrekking en of het geneesmiddel ook daadwerkelijk is gebruikt of niet: deze gegevens worden niet geregistreerd of zijn lastig te achterhalen, en zijn daardoor niet beschikbaar. Vermeld moet worden dat de weergegeven resultaten niet gebaseerd zijn op een steekproef, dus de weergegeven resultaten zijn geen schattingen maar de exacte aantallen en percentage verschillen.

Volwassenen en ouderen (19 jaar en ouder)

Sterke toename in het aantal personen waaraan opiaten zijn verstrekt in de periode 2015-2017

In 2017 werden in Den Haag aan 121 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder opiaten verstrekt. Dit is een hoger aantal vergeleken met het aantal in Haaglanden (113 per 1.000 personen), de G4 (105 per 1.000 personen) en landelijk (110 per 1.000 personen). Het aantal personen waaraan in 2017 in Den Haag opiaten zijn verstrekt, nam toe met 12% ten opzichte van het aantal in 2015. Echter de toename in Den Haag is vergelijkbaar met de toenames in Haaglanden (12%), de G4 (12%), en landelijk (11%) (tabel 1).

In 2017 werden in Den Haag aan 55 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder benzodiazepinen verstrekt. Dit is een hoger aantal vergeleken met het aantal in Haaglanden (44 per 1.000 personen) en landelijk (31 per 1.000 personen). Het aantal personen waaraan in 2017 in Den Haag benzodiazepinen zijn verstrekt, nam toe met 2% ten opzichte van het aantal in 2015. Echter de toename in Den Haag is kleiner dan de toenames in Haaglanden (5%), de G4 (3%) en landelijk (7%) (tabel 1).

In 2017 werden in Den Haag 71 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder antidepressiva verstrekt. Dit is een hoger aantal vergeleken met het aantal in Haaglanden (69 per 1.000 personen) en de G4 (65 per 1.000 personen), maar een kleiner aantal dan landelijk (73 per 1.000 personen 19+). Het aantal personen waaraan in 2017 in Den Haag antidepressiva zijn verstrekt, nam af met 3% ten opzichte van het aantal in 2015. Deze afname is groter dan de afname in Haaglanden (1%) en landelijk (0%) maar vergelijkbaar aan de afname in de G4 (3%). (tabel 1).

Tabel 1: Aantal personen per 1.000 inwoners (19 jaar en ouder) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis. Den Haag, Haaglanden,G4 en landelijk, 2015-2017.
DH Verstrekking Medicijnen T1

Meeste medicijnverstrekkingen onder vrouwen.

In 2017 werden in Den Haag aan 143 per 1.000 vrouwen van 19 jaar en ouder opiaten verstrekt. Dit is een hoger aantal dan onder mannen (99 per 1.000 personen).  Er is een toename van 13% in verstrekkingen opiaten onder vrouwen ten opzichte van 2015. Deze toename is gelijk voor zowel vrouwen als mannen in de periode 2015-2017. (tabel 2).

In 2017 werden aan 64 per 1.000 vrouwen van 19 jaar en ouder benzodiazepinen verstrekt. Dit is een hoger aantal dan onder mannen (45 per 1.000 personen).  Er is een toename van 2% in verstrekkingen benzodiazepinen aan vrouwen ten opzichte van 2015. Deze toename is gelijk voor zowel vrouwen als mannen in de periode 2015-2017 (tabel 2).

In 2017 werden aan 90 per 1.000 vrouwen van 19 jaar en ouder antidepressiva verstrekt. Dit is een hoger aantal dan onder mannen (52 per 1.000 personen).  Er is een afname van 2% in verstrekkingen antidepressiva aan vrouwen ten opzichte van 2015. Onder mannen is deze afname groter in de periode 2015-2017, namelijk 4% (tabel 2).

Tabel 2: Aantal personen per 1.000 inwoners (19 jaar en ouder) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis naar geslacht. Den Haag, 2015-2017.
DH Verstrekking Medicijnen T2

Meer personen met verstrekkingen opiaten en benzodiazepinen onder hogere leeftijd.

In 2017 werden aan 202 per 1.000 personen van 65 jaar en ouder opiaten verstrekt. Dit is een hoger aantal dan onder 40-64 jarigen (140 per 1.000 personen) en 19-35 jarigen (65 per 1.000 personen). Er is een toename van 14% in verstrekkingen aan personen boven de 65 jaar ten opzichte van 2015. Deze toename is groter dan de toename onder 40-64 jarigen (11%) en 19-39 jarigen (12%) (tabel 3).

In 2017 werden aan 87 per 1.000 personen van 65 jaar en ouder benzodiazepinen verstrekt. Dit is een hoger aantal dan onder 40-64 jarigen (66 per 1.000 personen) en 19-35 jarigen (28 per 1.000 personen). Er is een toename van 5% in verstrekkingen aan personen boven de 65 jaar ten opzichte van 2015. Deze toename is groter dan de toename onder 40-64 jarigen (1%) en 19-39 jarigen (0%) (tabel 3).

In 2017 werden aan 86 per 1.000 personen van 65 jaar en ouder antidepressiva verstrekt. Dit is een kleiner aantal dan onder 40-64 jarigen (94 per 1.000 personen) maar groter dan onder 19-35 jarigen (41 per 1.000 personen). Er is een toename van 1% in verstrekkingen aan personen boven de 65 jaar ten opzichte van 2015. Er was een afname onder 40-64 jarigen (2%) en onder 19-39 jarigen (7%) (tabel 3).

Tabel 3: Aantal personen per 1.000 inwoners (19 jaar en ouder) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis naar leeftijd. Den Haag, 2015-2017.
DH Verstrekking Medicijnen T3

Meer medicijnverstrekkingen onder lager opgeleiden

In 2017 werden aan 174 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder opiaten verstrekt in Den Haag aan laag opgeleiden. Dit is een hoger aantal dan onder middelbaar opgeleiden (100 per 1.000 personen) en hoog opgeleiden (61 per 1.000 personen). Er is een toename van 20% in verstrekkingen onder laag opgeleiden in de periode 2015-2017. Deze toename is groter dan de toenames onder middelbaar opgeleiden (14%) en onder hoog opgeleiden (9%) (tabel 4).

In 2017 werden aan 91 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder benzodiazepinen verstrekt in Den Haag aan laag opgeleiden. Dit is een hoger aantal dan onder middelbaar opgeleiden (42 per 1.000 personen) en hoog opgeleiden (23 per 1.000 personen). Er is een afname van 2% in verstrekkingen onder laag opgeleiden in de periode 2015-2017, terwijl er een toename is van 5% onder zowel de groepen middelbaar als hoog opgeleiden (tabel 4).

In 2017 werden aan 109 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder antidepressiva verstrekt in Den Haag aan laag opgeleiden. Dit is een hoger aantal dan onder middelbaar opgeleiden (63 per 1.000 personen) en hoog opgeleiden (47 per 1.000 personen).  Er is een afname in personen met verstrekkingen antidepressiva in de periode 2015-2017 onder alle groepen van opleidingsniveau. (tabel 4).

Tabel 4: Aantal personen per 1.000 inwoners (19 jaar en ouder) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis naar opleiding. Den Haag. 2015-2017.
DH Verstrekking Medicijnen T4

Meer personen met verstrekkingen opiaten en benzodiazepinen onder laag inkomen ††

In 2017 werden aan 172 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder met een inkomen beneden de lage inkomensgrensa opiaten verstrekt in Den Haag. Dit is een hoger aantal dan onder personen met een inkomen gelijk of boven de lage inkomensgrens (121 per 1.000 personen). Er is een toename van 22% in verstrekkingen opiaten onder personen beneden de lage inkomensgrens ten opzichte van 2015. Deze toename is groter dan de toename onder personen met een inkomen gelijk of boven de lage inkomensgrens (11%) (tabel 5).

In 2017 werden aan 114 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder met een inkomen beneden de lage inkomensgrens benzodiazepinen verstrekt in Den Haag. Dit is een hoger aantal dan onder personen met een inkomen gelijk of boven de lage inkomensgrens (49 per 1.000 personen). Er is een toename van 6% in verstrekkingen benzodiazepinen onder personen beneden de lage inkomensgrens ten opzichte van 2015. Deze toename is hoger dan de toename onder personen met een inkomen gelijk of boven de lage inkomensgrens (4%) (tabel 5).

In 2017 werden aan 124 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder met een inkomen beneden de lage inkomensgrens antidepressiva verstrekt in Den Haag. Dit is een hoger aantal dan onder personen met een inkomen gelijk of boven de lage inkomensgrens (69 per 1.000 personen). Er is een afname van 1% in verstrekkingen antidepressiva onder personen met een inkomen zowel boven als onder de lage inkomensgrens ten opzichte van 2015. (tabel 5).

Tabel 5: Aantal personen per 1.000 inwoners (19 jaar en ouder) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis naar inkomensgrens. Den Haag, 2015-2017.
DH Verstrekking Medicijnen T5

Meer verstrekkingen van opiaten en benzodiazepinen aan personen met een Marokkaanse, Turkse of Surinaamse migratieachtergrond

In 2017 werden aan 123 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder van autochtone afkomst opiaten verstrekt in Den Haag. Dit is een lager aantal dan onder personen met een Marokkaanse (139 per 1.000), Turkse (163 per 1.000) of Surinaamse migratieachtergrond (171 per 1.000), maar een hoger aantal dan onder personen met een (overig) Westerse (85 per 1.000) of overig-niet Westerse (99 per 1.000) migratieachtergrond. Het aantal personen met opiaatverstrekkingen is onder alle groepen toegenomen tussen 2015 en 2017. De toename is het hoogst onder mensen met een Turkse migratieachtergrond (24%) (tabel 6).

In 2017 werden aan 58 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder van autochtone afkomst benzodiazepinen verstrekt. Dit is een lager aantal dan onder personen met een Marokkaanse (71 per 1.000), Turkse (71 per 1.000) of Surinaamse migratieachtergrond (80 per 1.000), maar een hoger aantal dan onder personen met een (overig) Westerse (34 per 1.000 ) of overig-niet Westerse (38 per 1.000) migratieachtergrond. Er is een afname in het aantal personen met benzodiazepine verstrekkingen onder alle groepen (m.u.v. de autochtone bevolking en personen met een Surinaamse migratieachtergrond) tussen 2015 en 2017 (tabel 6).

In 2017 werden aan 79 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder van autochtone afkomst antidepressiva verstrekt. Dit is een lager aantal dan onder personen met een Marokkaanse (101 per 1.000) of Turkse migratieachtergrond (104 per 1.000), maar een hoger aantal dan onder personen met een Surinaamse (69 per 1.000), (overig) Westerse (48 per 1.000) of overig-niet Westerse (46 per 1.000) migratieachtergrond. Onder alle groepen is er een afname in het aantal antidepressiva verstrekkingen tussen 2015 en 2017 (tabel 6).

Tabel 6: Aantal personen per 1.000 inwoners (19 jaar en ouder) met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis naar migratieachtergrond. Den Haag, 2015-2017.
DH Verstrekking Medicijnen T6

Meeste opiaten en benzodiazepinen verstrekkingen onder personen woonachtig  in stadsdelen Loosduinen, Escamp en Centrum

In 2017 werden aan 149 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder in het stadsdeel Loosduinen opiaten verstrekt versus 93 per 1.000 personen in stadsdeel Haagse Hout. Er is een toename in opiaatverstrekkingen in alle stadsdelen tussen 2015 en 2017 met de grootste toenames in Laak, Centrum en Escamp (allen 16%) (tabel 7).

In 2017 werden aan 65 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder in de stadsdelen Loosduinen en Centrum benzodiazepinen verstrekt en 30 per 1.000 personen in stadsdeel Leidschenveen-Ypenburg. Er is een toename in personen met verstrekkingen benzodiazepine in alle stadsdelen (met uitzondering van stadsdelen Centrum en Segbroek) tussen 2015 en 2017. (tabel 7).

In 2017 werden aan 87 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder in het stadsdeel Loosduinen antidepressiva verstrekt en 59 per 1.000 personen in Haagse Hout. Er is een afname in personen met verstrekkingen antidepressiva in alle stadsdelen tussen 2015 en 2017, behalve in Scheveningen, waar een stagnatie is. (tabel 7).

Tabel 7: Aantal personen per 1.000 inwoners van 19 jaar en ouder met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis naar stadsdeel. Den Haag, 2015-2017.
DH Verstrekking Medicijnen T7

Meer personen met medicijn verstrekkingen in Haagse wijken met achterstand.

In 2017 werden aan 145 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder opiaten verstrekt in Haagse wijken met achterstanda versus 109 per 1.000 personen in Haagse wijken zonder achterstand. Er is een hogere toename aan opiaatverstrekkingen in de periode 2015-2017 in Haagse wijken met achterstand (18%) dan in wijken zonder achterstand (9%) (tabel 8).

In 2017 werden aan 70 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder benzodiazepinen verstrekt in Haagse wijken met achterstand versus 47 per 1.000 personen in Haagse wijken zonder achterstand. Er is een afname aan personen met benzodiazepinen verstrekkingen in de periode 2015-2017 in Haagse wijken met achterstand (1%) versus een toename aan personen met benzodiazepine verstrekkingen in wijken zonder achterstand (4%) (tabel 8).

In 2017 werden aan 79 per 1.000 personen van 19 jaar en ouder antidepressiva verstrekt in Haagse wijken met achterstand versus 67 per 1.000 personen in Haagse wijken zonder achterstand. Er is een afname aan personen met antidepressiva verstrekkingen in de periode 2015-2017 in zowel Haagse wijken met achterstand (1%) als in wijken zonder achterstand. Deze afname was voor beide groepen ongeveer even groot. (tabel 8).

Tabel 8: Aantal personen per 1.000 inwoners van 19 jaar en ouder met minimaal 1 keer een medicijn verstrekking op jaarbasis naar wijk. Den Haag, 2015-2017.
DH Verstrekking Medicijnen T8
  1. GGZ standaarden. Benzodiazepines [Online]. (bezocht op 2 december 2019); beschikbaar op https://www.ggzstandaarden.nl/richtlijnen/stoornissen-in-het-gebruik-van-cannabis-cocaine-amfetamine-ecstasy-ghb-en-benzodiazepines/benzodiazepines
  2. Stichting Farmaceutische Kentallen . Voor het eerst minder antidepressivagebruikers [Online].(bezocht op 2 december 2019); beschikbaar op https://www.sfk.nl/publicaties/PW/2017/voor-het-eerst-minder-antidepressivagebruikers
  3. Stichting Farmaceutische Kentallen . Aantal oxycodon-gebruikers in drie jaar tijd verdubbeld [Online].(bezocht op 2 december 2019); beschikbaar op https://www.sfk.nl/publicaties/PW/2016/aantal-oxycodon-gebruikers-in-drie-jaar-tijd-verdubbeld
  4. Brijder Verslavingszorg. Symptomen verslaving en depressie [Online]. (bezocht op 2 december 2019) https://www.brijder.nl/probleem/medicijnverslaving/medicijnverslaving-symptomen
  5. Laar MW van, Volkerts ER, Willigenburg APP van. Therapeutic effects and effects on actual driving performance of chronically administered buspirone and diazepam in anxious outpatients. J Clin Psychopharmacol 1992; 12: 86-95 Laar MW van, Volkerts ER, Willigenburg APP van. Therapeutic effects and effects on actual driving performance of chronically administered buspirone and diazepam in anxious outpatients. J Clin Psychopharmacol 1992; 12: 86-95. Laar MW van, Volkerts ER, Willigenburg APP van. Therapeutic effects and effects on actual driving performance of chronically administered buspirone and diazepam in anxious outpatients. J Clin Psychopharmacol 1992; 12: 86-95.Van Laar MW, Volkerts ER, Van Willengenburg APP. Therapeutic effects and effects on actual driving performance of chronically administered buspirone and diazepam in anxious outpatients Therapeutic effects and effects on actual driving performance of chronically administered buspirone and diazepam in anxious outpatients Therapeutic effects and effects on actual driving performance of chronically administered buspirone and diazepam in anxious outpatients. J. Clin Psychopharmacol 1992(12): 86-95
  6. Vlamink J.J.D, vanVlies IM, Zitman FG. Onttrekkingsverschijnselen van anti-depressiva. Nederlands Tijdschrift Voor Geneeskunde 2005(149):698-701
  7. Goosens, FX. Verslaving: Maatschappelijke gevolgen. Trimbos Instituut, Utrecht 2012.
  8. Urban Data Center Den Haag [Online]. (bezocht op 2 december 2019) https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/cbs-urban-data-centers/locaties/cbs-urban-data-center-den-haag
Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties