Gezondheidsmonitor

Vocht en schimmel in de woning

De gezondheid van mensen wordt deels bepaald door de kwaliteit van het milieu in de woning. Een slecht binnenmilieu heeft een aanzienlijk effect op de gezondheid van bewoners, vooral bij gevoelige groepen zoals kinderen, ouderen en mensen met luchtwegklachten.1 Het binnenmilieu wordt voor een groot deel bepaald door de kwaliteit van de buitenlucht, maar binnenshuis kan de lucht ook slechter worden door bijvoorbeeld vocht, stoffen uit meubels, bouwmaterialen en schoonmaakmiddelen. Ongeveer een derde van alle meldingen van burgers die bij de afdeling Leefomgeving van GGD Haaglanden binnenkomt betreft vocht en schimmel. In een vochtige woning kan schimmel ontstaan en komen meer huisstofmijten voor. Dit kan zorgen voor meer luchtwegklachten, allergieën, luchtweginfecties en astma (zowel het ontstaan ervan als de toename van klachten).2

Hitte en verkoeling

Warme weersomstandigheden hebben verschillende effecten op de gezondheid. Vanaf een optimum rond 16 à 17 graden Celcius neemt het gezondheidsrisico toe bij oplopende temperaturen. Het is van belang om tijdens warm weer voldoende te drinken en voor voldoende verkoeling te zorgen. Langdurig warm weer kan leiden tot klachten zoals vermoeidheid, concentratieproblemen, duizeligheid en hoofdpijn. Ook kunnen huidproblemen optreden zoals jeuk en uitslag met blaasjes. Tenslotte bestaat bij aanhoudende hitte het risico van uitdroging en oververhitting. Chronisch zieken, ouderen, mensen met overgewicht en jonge kinderen zijn het meest kwetsbaar voor deze gezondheidsrisico’s. Bij extreme hitte treedt verhoogde sterfte op onder mannen van 75 jaar en ouder en vrouwen van 85 jaar en ouder. 1,2

Een warmte-eiland is een gebied waar de temperatuur hoger is dan in de omgeving ervan. Wanneer een stad zo’n warmte-eiland veroorzaakt, wordt gesproken van een stedelijk warmte eiland, ook wel aangeduid als hitte-eiland.1,3 Hitte-eilanden worden gekenmerkt door hoogbouw of andere bebouwing van meerdere verdiepingen en weinig vegetatie (parken, bomen), resulterend in weinig schaduw en verdampingskoeling. Daarnaast zijn  het ontbreken van wind en water, het gebruik van (vooral) donkergekleurde bouwmaterialen, daken en asfalt factoren die van invloed zijn op hitte in de stad.1-4

Luchtkwaliteit

Luchtverontreiniging beïnvloedt de gezondheid nadelig na kortdurende (enkele uren tot meerdere dagen) maar ook na langdurige blootstelling (enkele maanden tot jaren). Fijnstof en stikstofdioxide vormen samen met ozon de belangrijkste luchtverontreinigende stoffen als het gaat om de gezondheid.

Verergering van bestaande ziekten (aandoeningen van hart en vaten, luchtwegen en longen), verergering van klachten en symptomen en toename van verzuim op school en werk zijn belangrijke gezondheidseffecten van blootstelling aan luchtverontreiniging en fijnstof.1 Daarnaast kunnen in Nederland naar schatting 3.000 sterfgevallen direct worden toegeschreven aan luchtverontreiniging. Schattingen van het vroegtijdig aantal doden door levenslange blootstelling aan luchtverontreiniging variëren van 6.700 tot 12.900 personen.2 Ook van stikstofdioxide, een belangrijke indicator voor verkeersgerelateerde luchtverontreiniging, wordt vermoed dat het aanzienlijke gezondheidsrisico’s met zich mee brengt.3

Oudere mensen, kinderen en mensen met een hart- en vaatziekte of longaandoening zijn extra gevoelig voor vervuilende stoffen in de lucht; zij krijgen sneller gezondheidsklachten. Ook kunnen hart- en vaatziekten en klachten van de slijmvliezen ontstaan of verergeren door luchtvervuiling. Daarnaast hebben mensen die jarenlang in vervuilde lucht verblijven een iets hogere kans op longkanker en hart- en vaatziekten.4

Hoewel de gezondheidsrisico’s door afname van concentraties minder zijn geworden, veroorzaken de huidige luchtverontreinigingsniveaus nog steeds een verkorting van de gemiddelde gezonde levensverwachting met meer dan een jaar.2

Geluidshinder

Geluid in de woonomgeving kan van invloed zijn op de gezondheid. De belangrijkste gezondheidseffecten van blootstelling aan geluid in de woonomgeving zijn hinder en slaapverstoring. Hinder is een gevoel van afkeer, boosheid, onbehagen, onvoldaanheid of gekwetstheid dat optreedt wanneer geluid iemands gedachten, gevoelens of activiteiten beïnvloedt. Hinder kan leiden tot stress. Hinder kan al optreden vanaf geluidsniveaus van 40 decibel en is ook afhankelijk van het soort geluid en de context van het geluid. Daarnaast kan geluid leiden tot (onbewuste) slaapverstoring.1 Bij een geluidsbelasting van meer dan 60 decibel neemt het risico op hart- en vaatziekten toe.2 Blootstelling aan geluid kan ook leiden tot een verminderd prestatievermogen en leerproblemen bij kinderen.3

Leefbaarheid en veiligheid

Het begrip ‘leefbaarheid’ gaat over alle natuurlijke, fysieke en sociale aspecten van de woon- en leefomgeving.1 Veiligheidsbeleving geeft aan hoe veilig inwoners zich voelen in hun woonbuurt. Dit gevoel wordt onder andere gevormd door vertrouwen in de buurt, de leefbaarheid van de woonomgeving, de mate van criminaliteit in een wijk en persoonlijke kenmerken zoals leeftijd en geslacht.2

9 Leefomgeving.svg

Hoe is dit in uw gemeente?

Referenties

De referenties op deze pagina verwijzen naar de referenties onderaan de inhoudelijke teksten van de gemeenten.