Gezondheidsmonitor
8 Leefstijl.svg

Deze tekst beschrijft het rookgedrag van de inwoners van Zoetermeer. Daarbij wordt ook ingegaan op het gebruik van e-sigaretten en de waterpijp. Deze informatie is gebaseerd op de Gezondheidsenquête 2016 (19 jaar en ouder) en de Jongerenenquête 2015 (12 tot en met 18 jaar).7,8

Volwassenen en ouderen (19 jaar en ouder)

Ruim een op de vijf inwoners van Zoetermeer rookt (wel eens)

Volgens de Gezondheidsenquête 2016 rookt 21% van de inwoners van Zoetermeer van 19 jaar en ouder. Dit zijn zowel dagelijkse rokers als gelegenheidsrokers. Ruim drie op de tien inwoners is een ex-roker en 46% heeft nooit gerookt. Het percentage rokers van 19 tot en met 64 jaar is in 2016 vergelijkbaar met 2005, 2009 en 2012 (tabel 1). Voor de inwoners van 65 jaar en ouder is het percentage rokers in 2016 vergelijkbaar met 2004, 2008 en 2012.

Tabel 1. Percentage inwoners dat rookt, naar leeftijd en onderzoeksjaar. Zoetermeer, 2004-2016.
Zoetermeer_8.2_Roken_T1.png

In Zoetermeer is het percentage rokers hoger dan in Zuid-Holland West en vergelijkbaar met Haaglanden en Nederland (Figuur 1). Van de rokers in Haaglanden is 43% van plan om binnen een paar maanden haar gezondheid te verbeteren door te stoppen met roken.

Figuur 1. Percentage rokers van 19 jaar en ouder. Zoetermeer, Zuid-Holland West, Haaglanden en Nederland, 2016.
Zoetermeer_8.2_Roken_F1.png

Het percentage inwoners dat rookt is lager bij ouderen en vrouwen

Het percentage inwoners van Haaglanden dat rookt neemt af met de leeftijd. Zo rookt 25% van de 19 tot en met 34-jarigen en 6% van de 85-plussers (tabel 2). Vrouwen (17%) zijn minder vaak rokers dan mannen (26%). Van de inwoners met een niet-westerse afkomst rookt 27% en dit percentage is hoger dan bij inwoners met een andere afkomst. Het percentage rokers is ook hoger bij inwoners die ongehuwd, gescheiden of weduwe/weduwnaar zijn (27%) in vergelijking met inwoners die gehuwd zijn of samenwonen met een partner (17%).

Bij inwoners met een lagere sociaaleconomische status is het percentage rokers hoger

Het wel of niet roker zijn hangt samen met de sociaaleconomische status: het percentage rokers is het hoogst bij inwoners van Haaglanden met een laag- en middelbaar opleidingsniveau (respectievelijk 25% en 26%) en het laagst bij inwoners met een hoog opleidingsniveau (14%) (tabel 2). Ook is het percentage rokers hoger bij inwoners met een lager inkomen (30%) en inwoners die moeite hebben met rondkomen (35%) dan bij inwoners met een hoger inkomen (20%) of inwoners die geen moeite hebben met rondkomen (17%).

Tabel 2. Percentage inwoners dat rookt van 19 jaar en ouder naar achtergrondkenmerken. Haaglanden, 2016.
Zoetermeer_8.2_Roken_T2.png
  • Etnische afkomst
  • Opleiding
  • Huishoudinkomen

Vier procent van de inwoners van Zoetermeer gebruikt (wel eens) een e-sigaret

Volgens de Gezondheidsenquête 2016 gebruikt 4% van de inwoners uit Zoetermeer van 19 jaar en ouder (wel eens) een e-sigaret. 1% gebruikt dagelijks e-sigaretten.

Het percentage inwoners van Haaglanden dat (wel eens) een e-sigaret gebruikt is hoger bij de laag- en middelbaar opgeleiden (4%) dan bij de hoogopgeleiden (2%). Ook is het percentage dat (wel eens) een e-sigaret gebruikt hoger bij inwoners met een lager inkomen (5%) en inwoners die moeite hebben met rondkomen (6%) dan bij inwoners met een hoger inkomen (3%) of inwoners die geen moeite hebben met rondkomen (2%).

Bijna een op de zes inwoners heeft wel eens waterpijp gerookt

16% van de inwoners in Zoetermeer van 19 jaar en ouder heeft wel eens waterpijp gerookt en 1% heeft in de voorgaande vier weken waterpijp gerookt.

Bij ruim een op de tien inwoners wordt dagelijks in huis gerookt

Bij 11% van de inwoners in Zoetermeer van 19 jaar en ouder is in de afgelopen 12 maanden dagelijks in huis gerookt.7 Dit percentage is iets hoger dan in Zuid-Holland West (10%).

Jongeren (12 tot en met 18 jaar)

Roken bij jongeren neemt toe met de leeftijd

Uit de jongerenenquête 2015 blijkt dat van de jongeren in Zoetermeer van 12 tot en met 18 jaar 15% ooit heeft gerookt, 7% regelmatig rookt (wekelijks) en 5% dagelijks rookt.8 Deze cijfers zijn vergelijkbaar met de jongeren van 12 tot en met 18 jaar uit Haaglanden (respectievelijk 11%, 5%, 3%).

Van de 17- en 18-jarige jongeren in Zoetermeer heeft 31% ooit gerookt,  rookt 14% regelmatig en 10% dagelijks. Figuur 2 laat zien dat voor de 17- en 18-jarige jongeren uit Haaglanden deze cijfers respectievelijk 26%, 11% en 7% zijn. Ook laat deze figuur zien dat roken bij jongeren toeneemt met de leeftijd.

Figuur 2. Percentage jongeren van 12 tot en met 18 jaar dat ooit heeft gerookt, regelmatig rookt (wekelijks) en dagelijks rookt naar leeftijdscategorie. Haaglanden, 2015.
Zoetermeer_8.2_Roken_F2.png

Ruim een op de vijf jongeren heeft ooit een e-sigaret gebruikt

Regelmatig gebruik van de e-sigaret komt onder de jongeren van Zoetermeer niet voor volgens de Jongerenenquête 2015. Wel blijkt dat 21% van de 12 tot en met 18-jarigen ooit een e-sigaret heeft gebruikt.

Een kwart van de jongeren heeft ooit waterpijp gerookt

Van de jongeren van 12 tot en met 18 jaar heeft 5% in de afgelopen 4 weken waterpijp gerookt en heeft 25% ooit waterpijp gerookt.

Vijftien procent van de jongeren wordt thuis aan tabaksrook blootgesteld

In Zoetermeer wordt 15% van de jongeren van 12 tot en met 18 jaar thuis aan tabaksrook blootgesteld en dit percentage is vergelijkbaar met Zuid-Holland West (12%) en Haaglanden (15%).8

  1. Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014. Bilthoven: RIVM; 2014.
  2. World Health Organization. WHO report on the global tobacco epidemic, 2017: monitoring tobacco use and prevention policies. Geneva: World Health Organization; 2017.
  3. GBD 2015 Risk Factors Collaborators. Global, regional, and national comparative risk assessment of 79 behavioural, environmental and occupational, and metabolic risks or clusters of risks, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015. Lancet 2016;388:1659–1724.
  4. Volksgezondheidenzorg.info. 2017 (bezocht op 21 sept 2017); Beschikbaar op URL: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/roken/cijfers-context/oorzaken-en-gevolgen.
  5. Mackenbach JP, Damhuis RAM, Been JP. De gezondheidseffecten van roken. Groei van kennis leidt tot steeds grimmiger beeld. Ned Tijdschr Geneeskd 2017;161:D869.
  6. Reep-van den Bergh CMM, Harteloh PPM, Croes EA. Doodsoorzaak nr. 1 bij jonge Nederlanders: de sigaret. Ned Tijdschr Geneeskd 2017;161:D1991.
  7. Klik hier voor meer informatie over de Gezondheidsenquête 2016.
  8. Klik hier voor meer informatie over de Jongerenenquête 2015.
Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties

Over dit onderwerp

Roken is de belangrijkste oorzaak van ziekte en sterfte in Nederland.1-3 Ruim een achtste van de totale ziektelast is toe te schrijven aan roken.1 Roken is verantwoordelijk voor een groot deel van de sterfgevallen aan longkanker, COPD (chronische bronchitis en longemfyseem) en een aantal vormen van kanker in het hoofdhalsgebied.1,4 Daarnaast verhoogt roken de kans op meerdere aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten en suikerziekte, en draagt bij aan een ongunstig beloop van chronische ziekten.2,5 De negatieve gevolgen van roken zijn niet beperkt tot de rokers zelf, maar gelden ook voor het inademen van tabaksrook uit de omgeving door niet-rokers (meeroken).5 In Nederland overlijden elk jaar meer dan 20.000 mensen aan de gevolgen van roken en meeroken.1 Zware rokers verliezen naar schatting dertien levensjaren, matige rokers negen en lichte rokers vijf.6 Stoppen met roken, vooral op jonge leeftijd, verlengt de levensduur.6 Voor veel rokers is het vaak moeilijk om te stoppen met roken, omdat ze een tabaksverslaving hebben ontwikkeld. Het voorkomen dat jongeren gaan roken en dat mensen worden blootgesteld aan tabaksrook uit de omgeving is naast stoppen met roken belangrijk.