Gezondheidsmonitor
9 Leefomgeving.svg

Deze tekst beschrijft hoeveel mensen in Wassenaar gehinderd worden door geluid in de leefomgeving. Deze informatie is gebaseerd op geluidskaarten 2016 van de gemeente Wassenaar en de Gezondheidsenquête 2016 (19 jaar en ouder). In deze enquête is gevraagd naar hinder van zes bronnen van geluid: wegverkeer (wegen met een maximum snelheid van 50 km/uur en wegen waar men harder mag dan 50 km/uur), buren, vliegverkeer, treinverkeer en brommers/scooters.
De gegevens die op basis van de geluidskaarten 2016 zijn berekend en die van de Gezondheidsenquête 2016 kunnen niet zonder meer met elkaar vergeleken worden. Dit komt doordat verschillende definities van geluidshinder zijn gehanteerd en de gegevens op verschillende manieren zijn verkregen.

Alle leeftijden

Bijna 2.700 inwoners van Wassenaar worden gehinderd door wegverkeer

Op 31 augustus 2017 heeft de gemeente Wassenaar geluidsbelastingkaarten gepubliceerd voor railverkeer en wegverkeer. De kaarten zijn gemaakt op basis van modelberekeningen voor het peiljaar 2016 en geven de berekende geluidsbelasting op de gevels van gebouwen weer, waarbij gekeken werd naar een blootstelling van 55 decibel (dB) of meer gedurende een etmaal (Lden) en 50dB of meer in de nacht (Lnight).4 Ook in 2012 zijn geluidskaarten opgesteld, destijds over het peiljaar 2011.a

Op basis van de geluidskaarten is volgens wettelijk vastgestelde rekenregels het aantal inwoners per geluidsklasse (van 5 dB) bepaald en op basis daarvan het aantal gehinderden, ernstig gehinderden en slaapverstoorden (per geluidsklasse van 5 dB).b Het aantal (ernstig) gehinderden is bepaald aan de hand van dosis-effect relaties.c

Wegverkeer is gedurende een etmaal de enige geluidsbron in Wassenaar die geluidshinder veroorzaakt.4 Figuur 1 toont per geluidsbelastingsklasse het aantal inwoners dat (ernstig) gehinderd is door wegverkeer in 2016. In 2016 werden 2.678 inwoners gehinderd door wegverkeer en 1.135 inwoners ernstig gehinderd (figuur 1).4 

In totaal waren er in 2016 4.558 woningen die gedurende een etmaal door wegverkeer blootgesteld werden aan een geluidsbelasting van 55 dB (Lden) of meer.4

a Aangezien in 2012 en 2016 andere verkeersgegevens zijn gebruikt en een andere rekenmethode, zijn de gegevens van 2012 en 2016 niet met elkaar te vergelijken.

b De sterkte van geluid wordt uitgedrukt in decibellen (dB). Een geluidsniveau van 20 dB is vergelijkbaar met stille natuur. In een stille woonstraat is het geluidsniveau ’s avonds ongeveer 40 dB. De geluidssterkte van een gesprek is 50-60 dB. Langs een drukke verkeersweg is 80 dB een normaal geluidsniveau. Bij een popconcert zal meestal rond de 100 dB aan geluid worden geproduceerd. De pijngrens ligt bij ongeveer 140 dB.

c Dosis-effect relaties geven de relatie weer tussen de waarde van een geluidsbelasting en een schadelijk effect op de gezondheid.

Figuur 1. Berekend aantal (ernstig) gehinderde inwoners door wegverkeer, naar geluidsbelastingsklasse. Wassenaar, 2016.
Wassenaar_9.2_Geluidshinder_F1.png

Figuur 2 laat zien dat in 2016 417 inwoners van Wassenaar in hun slaap gestoord werden door wegverkeer, voornamelijk in de lagere geluidsbelastingsklassen.4

Figuur 2. Berekend aantal slaapgestoorde inwoners door wegverkeer, naar geluidsbelastingsklasse. Wassenaar, 2016.
Wassenaar_9.2_Geluidshinder_F2.png

Volwassenen en ouderen (19 jaar en ouder)

Vier op de tien inwoners van Wassenaar ervaren matige tot ernstige geluidshinder

Van de inwoners van Wassenaar (19 jaar en ouder) heeft 41% in het afgelopen jaar matige geluidshinder ervaren, 1% van de inwoners ervoer ernstige geluidshinder. Naar schatting hadden ongeveer 7.900 inwoners last van matige tot ernstige geluidshinder. Meer dan de helft van de inwoners (53%) had weinig tot geen hinder van geluid en voor 5% van de inwoners waren geen van de nagevraagde geluidbronnen thuis hoorbaar.

Figuur 3 laat zien dat brommers/scooters (28%), wegverkeer op wegen waar het verkeer niet harder mag dan 50 km/uur (23%) en vliegverkeer (19%) het afgelopen jaar voor de grootste groepen inwoners bronnen van geluidshinder waren.5

Figuur 3. Percentage inwoners (19 jaar en ouder) dat in het afgelopen jaar weinig tot geen, matige of ernstige geluidshinder heeft ervaren, naar bron van geluid. Wassenaar 2016.
Wassenaar_9.2_Geluidshinder_F3.png

Het percentage inwoners dat in het afgelopen jaar (matige tot ernstige) geluidshinder heeft ervaren is in Wassenaar lager dan dat in de regio Zuid-Holland West, Haaglanden en Nederland (tabel 1).5

Tabel 1. Percentage inwoners (19 jaar en ouder) dat in het afgelopen jaar (matige tot ernstige) geluidshinder heeft ervaren. Wassenaar, Zuid-Holland West, Haaglanden en Nederland, 2016.
Wassenaar_9.2_Geluidshinder_T1.png

Jongvolwassenen ervaren vaker geluidshinder dan ouderen

Het percentage inwoners van Haaglanden dat in het afgelopen jaar geluidshinder heeft ervaren neemt af met de leeftijd. Zo heeft 58% van de 19- tot en met 34-jarigen in Haaglanden het afgelopen jaar geluidshinder ondervonden tegenover een derde (32%) van de 85-plussers (tabel 2).5

Ervaren geluidshinder hangt samen met opleiding, inkomen en moeite met rondkomen

Het ervaren van geluidshinder hangt daarnaast samen met het opleidingsniveau en het inkomen.

Onder inwoners met een hoog opleidingsniveau of een lager inkomen (< 16.100 euro) is het percentage dat geluidshinder heeft ervaren hoger dan onder inwoners met een laag opleidingsniveau of een hoger inkomen. Onder inwoners die enige of grote moeite hebben met rondkomen is het percentage dat in het afgelopen jaar geluidshinder heeft ervaren hoger dan onder inwoners die geen moeite hebben met rondkomen (tabel 2).5

Tabel 2. Percentage inwoners (19 jaar en ouder) dat het afgelopen jaar (matige tot ernstige) geluidshinder heeft ervaren, naar achtergrondkenmerken. Haaglanden, 2016.
Wassenaar_9.2_Geluidshinder_T2.png
  • Etnische afkomst
  • Opleiding
  • Huishoudinkomen
  1. Berglund B, Lindvall T, et al. WHO Guidelines for Community Noise. Kopenhagen: WHO, 1999.
  2. Babisch W. Transportation noise and cardiovascular risk: Updated review and synthesis of epidemiological studies indicate that the evidence has increased. Noise Health 2006; 8(30): 1-29.
  3. Kempen, EEMM van, Kamp I van, Stellato RK, Houthuijs DJM, Fischer PH. Het effect van geluid van vlieg- en wegverkeer op cognitie, hinder beleving en de bloeddruk van bassischoolkinderen. RIVM-rapport nr. 441520021. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), 2005.
  4. Gemeente Wassenaar. Geluidsbelastingkaarten en tellingen over 2016 van de gemeente Wassenaar ten behoeve van de EU-richtlijn Omgevingslawaai. Wassenaar, 31-08-2017.
  5. Klik hier voor meer informatie over de Gezondheidsenquête 2016.
Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties

Over dit onderwerp

Geluid in de woonomgeving kan van invloed zijn op de gezondheid. De belangrijkste gezondheidseffecten van blootstelling aan geluid in de woonomgeving zijn hinder en slaapverstoring. Hinder is een gevoel van afkeer, boosheid, onbehagen, onvoldaanheid of gekwetstheid dat optreedt wanneer geluid iemands gedachten, gevoelens of activiteiten beïnvloedt. Hinder kan leiden tot stress. Hinder kan al optreden vanaf geluidsniveaus van 40 decibel en is ook afhankelijk van het soort geluid en de context van het geluid. Daarnaast kan geluid leiden tot (onbewuste) slaapverstoring.1 Bij een geluidsbelasting van meer dan 60 decibel neemt het risico op hart- en vaatziekten toe.2 Blootstelling aan geluid kan ook leiden tot een verminderd prestatievermogen en leerproblemen bij kinderen.3