Gezondheidsmonitor
4 Lichamelijke gezondheid.svg

Deze tekst beschrijft de aantallen en kenmerken van de bezoekers van het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG) GGD Haaglanden afkomstig uit Pijnacker-Nootdorp en de gegevens van een aantal afzonderlijke soa; de landelijke cijfers zijn afkomstig van het RIVM.3,5,6,7

Alle leeftijden

In 2016 149 soa-consulten van inwoners van Pijnacker-Nootdorp bij het Centrum Seksuele Gezondheid

In 2016 zijn door het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG) GGD Haaglanden 149 soa-consulten uitgevoerd bij inwoners uit Pijnacker-Nootdorp.6

Ruim een derde van de bezoekers is vrouw, een derde is een heteroseksuele man en een derde betreft mannen die seks hebben met mannen (MSM). Vergeleken met landelijk zijn er minder consulten bij vrouwen en meer bij heteroseksuele mannen uit Pijnacker-Nootdorp (tabel 1).3

Tabel 1. Achtergrondkenmerken van bezoekers van Centra Seksuele Gezondheid (%). Pijnacker-Nootdorp, Zuid-Holland West, Haaglanden en Nederland, 2016. Pijnacker-Nootdorp % Zuid-Holland West % Haaglanden % Nederland %
PN_4.3_Soa_T1.png

Vooral jonge vrouwen, jonge heteroseksuele mannen en oudere MSM hebben een consult bij het CSG

De jongste bezoeker was 16 jaar, meer dan de helft (52%) is jonger dan 25 jaar (tabel 1). Van de vrouwen is 80% jonger dan 25 jaar, van de heteroseksuele mannen 49% en van de MSM 23%. Van de MSM is 32% 45 jaar en ouder, bij de vrouwen en heteroseksuele mannen zijn er nauwelijks bezoekers van 45 jaar en ouder. Het percentage bezoekers dat jonger is dan 25 jaar is in Pijnacker-Nootdorp vergelijkbaar met dat in Zuid-Holland West, Haaglanden en landelijk.

Driekwart van de bezoekers (74%) is van Nederlandse afkomst, een (iets) hoger percentage dan in Zuid-Holland West, Haaglanden en landelijk (tabel 1).

Aantal consulten bij MSM stijgt

Ten opzichte van 2015 is het aantal consulten in 2016 gestegen met 12%.7 In Zuid-Holland West is het aantal consulten gestegen met 4%, evenals in Haaglanden (6%) en landelijk (5%). In de periode 2013-2016 varieerde het aantal soa-consulten tussen 133 en 196 (figuur 1). Tussen 2015 en 2016 is in Pijnacker-Nootdorp een forse toename te zien in het aantal consulten bij MSM, het aantal consulten bij vrouwen en bij heteroseksuele mannen bleef stabiel. De stijging in het aantal consulten bij MSM was ook in Zuid-Holland West, Haaglanden en landelijk te zien.

Figuur 1. Aantal soa-consulten van bezoekers uit Pijnacker-Nootdorp aan het Centrum Seksuele Gezondheid Haaglanden, naar geslacht en seksuele voorkeur. Pijnacker-Nootdorp, 2013-2016.
PN_4.3_Soa_F1.png

Bij een op de vijf consulten wordt een soa gevonden

In 2016 is bij 18,8% van de soa consulten minimaal één Big Five soa (chlamydia, gonorroe, syfilis, hiv of hepatitis B) gediagnosticeerd. Dit is vergelijkbaar met de vindpercentages in Zuid-Holland West (17,7%), Haaglanden (17,1%) en landelijk (18,4%). In Pijnacker-Nootdorp zijn er weinig verschillen in de vindpercentages tussen de diverse categorieën bezoekers. Landelijk is het vindpercentage bij vrouwen lager dan bij heteroseksuele mannen en bij MSM; het vindpercentage is hoger bij bezoekers onder de 25 jaar en van niet-Nederlandse afkomst, vergeleken met bezoekers van 25 jaar en ouder, respectievelijk van Nederlandse afkomst.  

Het percentage consulten waarbij een soa wordt gediagnosticeerd is in Pijnacker-Nootdorp toegenomen ten opzichte van 2015 (12,0%). Dit beeld wordt ook landelijk gezien (2015: 17,2%).

Chlamydia is de meest gestelde diagnose

De diagnose chlamydia is in 2016 in 15,4% van de soa-consulten gesteld (landelijk: 14,5%). Chlamydia is daarmee in Pijnacker-Nootdorp maar ook landelijk de meest gestelde diagnose. In 2015 was het vindpercentage 9,9%.

Gonorroe is bij 4,7% van de soa-consulten gevonden (landelijk: 4,3%). Gonorroe komt veel meer voor bij MSM dan bij heteroseksuele mannen en bij vrouwen. In 2015 was het vindpercentage 5,3%.

Syfilis, hiv en hepatitis B werden niet gediagnosticeerd bij bezoekers uit Pijnacker-Nootdorp.

  1. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Seksueel overdraagbare aandoeningen [Online]. (bezocht op 19 feb 2018); Beschikbaar op URL:  https://www.rivm.nl/Onderwerpen/S/Seksueel_overdraagbare_aandoeningen
  2. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Volksgezondheid en Zorg. Oorzaken van soa [Online]. (bezocht op 19 feb 2018); Beschikbaar op URL: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/soa/cijfers-context/totaal#node-oorzaken-van-soa
  3. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Sexually transmitted infections including HIV, in the Netherlands in 2016; RIVM Rapport 2017-0003. Bilthoven; 2017.
  4. Soa Aids Nederland. Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg [Online]. (bezocht op 22 feb 2018); Beschikbaar op URL: https://www.soaaids.nl/nl/professionals/interventies/structurele-interventies/aanvullende-seksuele-gezondheidszorg
  5. GGD Haaglanden, Centrum Seksuele Gezondheid. Klik hier voor meer informatie: https://www.seksuelegezondheidhaaglanden.nl/
  6. L. van der, Smid, N. GGD Haaglanden, Centrum Seksuele Gezondheid. Jaarverslag 2016. Den Haag: juli 2017.
  7. Leeuwen-Voerman, S. van, Keetman, M. , Spoormaker, R. GGD Haaglanden, Regionaal soa centrum Den Haag. Jaarverslag 2015. Den Haag: december 2016.
Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties

Over dit onderwerp

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) zijn infectieziekten die meestal overgedragen worden door onbeschermd seksueel contact. Soa leiden niet altijd tot klachten maar onbehandelde soa kunnen ernstige complicaties veroorzaken, zoals onvruchtbaarheid bij vrouwen.1 De belangrijkste soa worden de Big Five soa genoemd: chlamydia, gonorroe, syfilis, hiv en hepatitis B. Risicogroepen voor het krijgen van soa zijn vooral personen die relatief vaak onbeschermd seksueel contact hebben, zoals mannen die seks hebben met mannen (MSM), jongeren (onder de 25 jaar) en bepaalde bevolkingsgroepen van niet-Nederlandse afkomst, vooral van Surinaamse en Antilliaanse/Arubaanse afkomst.2

Voor vragen over seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en het uitvoeren van een soa-test kunnen mensen terecht bij hun huisarts. Degenen die behoren tot een risicogroep voor soa kunnen ook terecht bij één van de regionale Centra Seksuele Gezondheid (CSG). Gegevens over soa in Nederland zijn vooral gebaseerd op de registratie van soa-consulten binnen het landelijk netwerk van de CSG’s. Deze registratie geeft een indicatie van het vóórkomen van soa, maar is niet volledig omdat in Nederland naar schatting 65% van de soa-consulten wordt uitgevoerd door huisartsen.3 Door een begrenzing van de vergoedingsregeling in 2015 en een inperking van het aantal risicogroepen dat terecht kan bij het CSG is de samenstelling van de groep die het CSG bezoekt, gewijzigd. Dit heeft invloed op trends in deze soa-registratie.4