Gezondheidsmonitor
8 Leefstijl.svg

Deze tekst beschrijft het rookgedrag van de inwoners van Den Haag en van de uitgaanders in Den Haag. Daarbij wordt ook ingegaan op het gebruik van e-sigaretten en de waterpijp. Deze informatie is gebaseerd op de Gezondheidsenquête 2016 (19 jaar en ouder), de Jongerenenquête 2015 (12 tot en met 18 jaar) en het Haags Uitgaansonderzoek 2017 (18 tot en met 35 jaar).7-9

Volwassenen en ouderen (19 jaar en ouder)

Een kwart van de Haagse inwoners rookt (wel eens)

Volgens de Gezondheidsenquête 2016 rookt 25% van de Haagse inwoners van 19 jaar en ouder. Dit zijn zowel dagelijkse rokers als gelegenheidsrokers. Een kwart van de inwoners (26%) is een ex-roker en 49% heeft nooit gerookt. Bijna de helft van de rokers (45%) is van plan om binnen een paar maanden haar gezondheid te verbeteren door te stoppen met roken.

Het percentage rokers van 19 tot en met 64 jaar is afgenomen tussen 2008, 2012 en 2016 (tabel 1). Deze afname is niet significant bij rokers van 65 jaar en ouder.

Tabel 1. Percentage inwoners dat rookt, naar leeftijd en onderzoeksjaar. Den Haag, 2008-2016.
DH_8.2_Roken_T1.png

In Den Haag is het percentage rokers hoger dan in Haaglanden en Nederland en vergelijkbaar met de G4 (Figuur 1).

Figuur 1. Percentage rokers van 19 jaar en ouder. Den Haag, Haaglanden, G4 en Nederland, 2016.
DH_8.2_Roken_F1.png
  • G4

Het percentage inwoners dat rookt is lager bij ouderen en vrouwen

Het percentage inwoners dat rookt neemt af met de leeftijd. Zo rookt 28% van de 19 tot en met 34-jarigen en 7% van de 85-plussers (tabel 2). Vrouwen (19%) zijn minder vaak rokers dan mannen (31%).

Van de inwoners met een Turkse afkomst rookt 38% en dit percentage is hoger dan bij inwoners met een andere afkomst. Het percentage rokers is ook hoger bij inwoners die ongehuwd, gescheiden of weduwe/weduwnaar zijn (30%) in vergelijking met inwoners die gehuwd zijn of samenwonen met een partner (21%).

Bij inwoners met een lagere sociaaleconomische status is het percentage rokers hoger

Het wel of niet roker zijn hangt samen met de sociaaleconomische status: het percentage rokers is het hoogst bij inwoners met een laag- en middelbaar opleidingsniveau (respectievelijk 29% en 31%) en het laagst bij inwoners met een hoog opleidingsniveau (19%) (tabel 2). Ook is het percentage rokers hoger bij inwoners met een lager inkomen (34%) en inwoners die moeite hebben met rondkomen (39%) dan bij inwoners met een hoger inkomen (23%) of inwoners die geen moeite hebben met rondkomen (19%).

In het stadsdeel Escamp is het percentage inwoners dat rookt het hoogst (31%) en in de stadsdelen Leidschenveen-Ypenburg en Scheveningen het laagst (14%, 21%). Verder is het percentage rokers hoger in wijken met achterstand (30%) dan wijken zonder achterstand (22%).

Tabel 2. Percentage inwoners dat rookt van 19 jaar en ouder naar achtergrondkenmerken. Den Haag, 2016.
DH_8.2_Roken_T2.png
  • Etnische afkomst
  • Opleiding
  • Huishoudinkomen
  • Wijk

Vier procent van de Haagse inwoners gebruikt (wel eens) een e-sigaret

Volgens de Gezondheidsenquête 2016 gebruikt 4% van de inwoners van 19 jaar en ouder (wel eens) een e-sigaret. Bijna 40% van deze groep gebruikt dagelijks e-sigaretten.

Het percentage inwoners dat (wel eens) e-sigaretten gebruikt neem af met de leeftijd. Zo gebruikt 5% van de 19 tot en met 49-jarigen (wel eens) een e-sigaret en 1% van de 75-plussers. Het percentage inwoners dat (wel eens) een e-sigaret gebruikt is hoger bij de laag- en middelbaar opgeleiden (5%) dan bij de hoogopgeleiden (3%).

Bijna een kwart van de inwoners heeft wel eens waterpijp gerookt

24% van de inwoners van 19 jaar en ouder heeft wel eens waterpijp gerookt. 2% van de inwoners heeft in de voorgaande vier weken waterpijp gerookt. Van deze groep heeft 9% meer dan 10 keer waterpijp gerookt in de voorgaande vier weken.

Bij zestien procent van de inwoners wordt dagelijks in huis gerookt

Bij 16% van de Haagse inwoners van 19 jaar en ouder is in de afgelopen 12 maanden dagelijks in huis gerookt.7 Dit percentage is hoger dan in Zuid-Holland West (10%).

Jongeren (12 tot en met 18 jaar)

Roken bij jongeren neemt toe met de leeftijd

Uit de jongerenenquête 2015 blijkt dat van de Haagse jongeren van 12 tot en met 18 jaar 10% ooit heeft gerookt, 4% regelmatig rookt (wekelijks) en 2% dagelijks rookt.8 Deze cijfers zijn vrijwel gelijk voor de jongeren van 12 tot en met 18 jaar uit Haaglanden (respectievelijk 11%, 5%, 3%).

Bij jongeren in Den Haag nemen de percentages roken toe met de leeftijd. Van de 15- en 16- jarige Haagse jongeren heeft 12% ooit gerookt, rookt 5% regelmatig en 2% dagelijks. Bij de 17- en 18-jarige Haagse jongeren is dit percentage toegenomen tot 22% ooit gerookt, 11% regelmatig roken en 7% dagelijks. Deze toename is vergelijkbaar bij de jongeren in Haaglanden (figuur 2).

Figuur 2. Percentage jongeren van 12 tot en met 18 jaar dat ooit heeft gerookt, regelmatig rookt (wekelijks) en dagelijks rookt naar leeftijdscategorie. Haaglanden, 2015.
DH_8.2_Roken_F2.png

Twintig procent van de jongeren heeft ooit een e-sigaret gebruikt

Regelmatig gebruik van de e-sigaret komt onder de jongeren niet voor volgens de Jongerenenquête 2015. Wel blijkt dat 20% van de 12 tot en met 18-jarigen ooit een e-sigaret heeft gebruikt. Dit percentage is voor jongens (24%) hoger dan voor meisjes (15%).

Bijna 2 op de 5 jongeren van 17 en 18 jaar heeft ooit waterpijp gerookt

Van de jongeren van 12 tot en met 18 jaar heeft 3% in de afgelopen 4 weken waterpijp gerookt en heeft 19% ooit waterpijp gerookt. Dit percentage neemt toe met de leeftijd. Bij de 12- tot 14- jarige jongeren heeft 5% ooit waterpijp gerookt en bij de 17- en 18- jarige jongeren is dit 38%.

Bijna 1 op de 5 jongeren wordt thuis aan tabaksrook blootgesteld

In Den Haag wordt 19% van de jongeren van 12 tot en met 18 jaar thuis aan tabaksrook blootgesteld. Dit geldt voor 15% van de jongeren in Haaglanden.8 Opvallend is dat dit percentage toeneemt met de leeftijd. Zo wordt 15% van de jongeren van 12 tot en met 14 jaar thuis aan roken blootgesteld, 21% van de 15 en 16-jarigen en 24% van de 17 en 18-jarigen. 

Uitgaande jongeren en jongvolwassenen (15 tot en met 35 jaar)

Een vijfde van de uitgaanders in Den Haag rookt dagelijks

In bepaalde groepen jongvolwassenen wordt naar verhouding meer gerookt dan in de algemene bevolking. Uit het Haags onderzoek naar het uitgaansgedrag van jongeren en jongvolwassenen van 15 tot en met 35 jaar blijkt dat roken onder uitgaanders geen uitzondering is.9 Roken komt bij deze groep twee keer vaker voor dan in de algemene bevolking in dezelfde leeftijdsgroep. Twee derde (67%) van de uitgaanders in Den Haag heeft in het afgelopen jaar gerookt en 59% in de afgelopen maand. Een vijfde (22%) rookt dagelijks.

 

  1. Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014. Bilthoven: RIVM; 2014.
  2. World Health Organization. WHO report on the global tobacco epidemic, 2017: monitoring tobacco use and prevention policies. Geneva: World Health Organization; 2017.
  3. GBD 2015 Risk Factors Collaborators. Global, regional, and national comparative risk assessment of 79 behavioural, environmental and occupational, and metabolic risks or clusters of risks, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015. Lancet 2016;388:1659–1724.
  4. Volksgezondheidenzorg.info. 2017 (bezocht op 21 sept 2017); Beschikbaar op URL: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/roken/cijfers-context/oorzaken-en-gevolgen.
  5. Mackenbach JP, Damhuis RAM, Been JP. De gezondheidseffecten van roken. Groei van kennis leidt tot steeds grimmiger beeld. Ned Tijdschr Geneeskd 2017;161:D869.
  6. Reep-van den Bergh CMM, Harteloh PPM, Croes EA. Doodsoorzaak nr. 1 bij jonge Nederlanders: de sigaret. Ned Tijdschr Geneeskd 2017;161:D1991.
  7. Klik hier voor meer informatie over de Gezondheidsenquête 2016.
  8. Klik hier voor meer informatie over de Jongerenenquête 2015.
  9. Dijk van AP, Keetman M, Hastan P. HUO 2017. Een onderzoek naar uitgaansgedrag van jongeren uit Den Haag en de regio Haaglanden. Den Haag: GGD Haaglanden; 2018 [In press]
Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties

Over dit onderwerp

Roken is de belangrijkste oorzaak van ziekte en sterfte in Nederland.1-3 Ruim een achtste van de totale ziektelast is toe te schrijven aan roken.1 Roken is verantwoordelijk voor een groot deel van de sterfgevallen aan longkanker, COPD (chronische bronchitis en longemfyseem) en een aantal vormen van kanker in het hoofdhalsgebied.1,4 Daarnaast verhoogt roken de kans op meerdere aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten en suikerziekte, en draagt bij aan een ongunstig beloop van chronische ziekten.2,5 De negatieve gevolgen van roken zijn niet beperkt tot de rokers zelf, maar gelden ook voor het inademen van tabaksrook uit de omgeving door niet-rokers (meeroken).5 In Nederland overlijden elk jaar meer dan 20.000 mensen aan de gevolgen van roken en meeroken.1 Zware rokers verliezen naar schatting dertien levensjaren, matige rokers negen en lichte rokers vijf.6 Stoppen met roken, vooral op jonge leeftijd, verlengt de levensduur.6 Voor veel rokers is het vaak moeilijk om te stoppen met roken, omdat ze een tabaksverslaving hebben ontwikkeld. Het voorkomen dat jongeren gaan roken en dat mensen worden blootgesteld aan tabaksrook uit de omgeving is naast stoppen met roken belangrijk.