Gezondheidsmonitor
8 Leefstijl.svg

Deze tekst beschrijft op basis van de Gezondheidsenquête 2016 het percentage inwoners (19 jaar en ouder) dat alcohol drinkt en het percentage dat aan het advies voor alcohol voldoet (geen alcohol of anders niet meer dan 1 glas per dag). Daarna wordt ingegaan op het percentage zware drinkers en overmatige drinkers. Op basis van de Jongerenenquête 2015 wordt het alcoholgebruik en het voorkomen van binge drinken bij jongeren (12 tot en met 18 jaar) beschreven. Tot slot wordt het alcoholgebruik van uitgaande jongvolwassenen (18 tot en met 35 jaar) in Den Haag beschreven. Deze informatie is gebaseerd op het Haags Uitgaansonderzoek 2017.

Volwassenen en ouderen (19 jaar en ouder)

Ongeveer de helft voldoet aan het advies voor alcohol

Volgens de Gezondheidsenquête 2016 heeft 72% van de inwoners (19 jaar en ouder) van Den Haag in het afgelopen jaar alcohol gedronken.5 Ongeveer de helft (48%) van de inwoners (19 jaar en ouder) van Den Haag voldoet aan het advies geen of maximaal één glas alcohol per dag te drinken. Bij 85-plussers (70%) is het percentage inwoners uit Den Haag dat voldoet aan dit advies het hoogst, bij 19- tot en met 34-jarigen (43%) het laagst. Daarnaast is het percentage hoger bij vrouwen (57%) dan bij mannen (40%).

Zestien procent van de inwoners van Den Haag is een overmatige drinker

Volgens de Gezondheidsenquête 2016 is 9% van de inwoners (19 jaar en ouder) van Den Haag een zware drinker, zij drinken dus wekelijks op minstens één dag minimaal zes glazen (mannen) of vier glazen (vrouwen) alcohol (tabel 1).5 Het percentage overmatige drinkers in Den Haag is 16%. Dit is voor mannen meer dan 14 glazen per week en voor vrouwen meer dan 7 glazen per week. In vergelijking met het zware drinken is dit dus minder alcohol op een dag, maar wel op meerdere dagen van de week.

Het percentage zware drinkers is in Den Haag lager dan in de G4-steden, maar vergelijkbaar met Haaglanden en Nederland. Het percentage overmatige drinkers is lager dan in de G4-steden en Nederland en vergelijkbaar met Haaglanden.

Tabel 1. Percentage zware en overmatige drinkers (19 jaar en ouder). Den Haag, G4, Haaglanden en Nederland, 2016.
DH_8.2_Alcohol_T1.png
  • G4

Bij 19- tot en met 64-jarigen is het percentage zware drinkers in 2016 vergelijkbaar met de percentages in 2008 en 2012 (tabel 2).5 Het percentage overmatige drinkers bij 19- tot en met 64-jarigen is in 2016 lager dan in 2008, maar vergelijkbaar met 2012. Bij 65-plussers zijn de percentages zware en overmatige drinkers vergelijkbaar met 2008 en 2012.

 

Tabel 2. Percentage zware en overmatige drinkers (19 jaar en ouder), naar leeftijd en onderzoeksjaar. Den Haag 2008-2016.
DH_8.2_Alcohol_T2.png

Het percentage zware drinkers is hoger bij mannen dan bij vrouwen

Het percentage zware drinkers is het hoogst bij de jongvolwassenen (19- tot en met 34-jarigen; tabel 3).5 Het percentage overmatige drinkers is het hoogst bij de jongste groep ouderen (65- tot en met 74-jarigen). Verder is het percentage zware drinkers hoger bij mannen dan bij vrouwen. Dit verschil is niet zichtbaar bij overmatige drinkers.

Het percentage overmatige drinkers is hoger bij inwoners met hogere sociaaleconomische status (hoger opleidingsniveau, hoger inkomen). Dit verschil is niet zichtbaar bij zware drinkers.

Het percentage zware en overmatige drinkers is het hoogst in wijken zonder achterstand

Bij inwoners van autochtone afkomst is het percentage zware drinkers hoger dan bij inwoners van andere afkomst. Het percentage overmatige drinkers is het hoogst bij inwoners van autochtone en overig westerse afkomst. Bij inwoners die ongehuwd, gescheiden of weduwe/weduwnaar zijn is het percentage zware drinkers hoger dan bij inwoners die gehuwd zijn of samenwonen met een partner. Dit verschil is niet zichtbaar bij overmatige drinkers.

In het stadsdeel Segbroek zijn de percentages zware en overmatige drinkers het hoogst. In Escamp en Leidschenveen-Ypenburg zijn deze percentages het laagst. Het percentage zware en overmatige drinkers ligt hoger in wijken zonder achterstand dan in wijken met achterstand.

Tabel 3. Percentage zware en overmatige drinkers (19 jaar en ouder), naar achtergrondkenmerken. Den Haag 2016.
DH_8.2_Alcohol_T3.png
  • Etnische afkomst
  • Wijk
  • Opleiding
  • Huishoudinkomen

Jongeren (12 tot en met 18 jaar)

Ruim een op de tien jongeren heeft in de afgelopen vier weken aan binge drinken gedaan

In Den Haag heeft 29% van de jongeren (12 tot en met 18 jaar) ooit alcohol gedronken, 20% heeft dit recent gedaan (in de afgelopen vier weken).6 Dertien procent van de jongeren heeft in de afgelopen vier weken aan binge drinken gedaan (tabel 4). Dit betekent dat zij vijf of meer glazen dronken bij een gelegenheid.2 In wijken zonder achterstand wordt door een groter deel van de jongeren aan binge drinken gedaan dan in wijken met achterstand.

Tabel 4. Percentage bingedrinkers (12 tot en met 18 jaar) in de afgelopen vier weken, naar achtergrondkenmerken. Den Haag en Haaglanden, 2015.
DH_8.2_Alcohol_T4.png
  • Etnische afkomst
  • Wijk

Een kwart van de minderjarigen heeft ooit alcohol gedronken

Per 1 januari 2014 mag aan jongeren onder de 18 geen alcohol (en tabak) worden verkocht (NIX18). Ook mogen zij in het openbaar geen alcohol bij zich hebben. Doel is het maken van de NIX-afspraak; om niet te roken en niet te drinken tot je 18e.7 Van de minderjarigen (12- tot en met 17-jarigen) in Den Haag heeft een kwart (24%) ooit alcohol gedronken en 15% recent.6 Van de minderjarigen doet 10% aan bingedrinken, in Haaglanden is dit 13% (tabel 4).

Uitgaande jongeren en jongvolwassenen (15 tot en met 35 jaar)

Alcohol is uitgaansdrug nummer één

Voor uitgaande jongeren en jongvolwassenen hoort alcohol bij het uitgaan. De meesten vinden alcohol heel gewoon ‘omdat het er altijd is’. Alcohol wordt soms gebruikt samen met andere genotmiddelen zoals XTC en cocaïne, en soms laat men de alcohol staan omdat er andere genotmiddelen worden gebruikt.

Vierennegentig procent van de uitgaande jongeren en jongvolwassenen in Den Haag heeft in het afgelopen jaar alcohol gedronken. Dit percentage is veel hoger dan bij jongvolwassenen (19 tot en met 34 jaar) in de algemene bevolking van Den Haag (74%). Dertig procent drinkt minstens één keer per week 6 (mannen) of 4 (vrouwen) glazen alcoholhoudende drank en is daarmee een zware drinker. Bij jongvolwassenen in de algemene bevolking is dat 12%. Negenenzeventig procent heeft in de afgelopen maand bij één gelegenheid 5 of meer glazen gedronken (Binge drinken).8

  1. Richtlijnen Goede Voeding 2015. [Online]. (bezocht op 13 okt 2017); Beschikbaar op URL: http://www.erasmusage.com/wp-content/uploads/2015/11/201524_richtlijnen_goede_voeding_2015.pdf.
  2. Volksgezondheidenzorg.info. Alcoholgebruik, Cijfers & Context. [Online]. (bezocht op 20 sept 2017); Beschikbaar op URL: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/alcoholgebruik/cijfers-context/huidige-situatie#definities.
  3. Volksgezondheid en Zorg. Alcoholgebruik en Gezondheid. [Online]. (bezocht op 16 okt 2017); Beschikbaar op URL: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/alcoholgebruik/cijfers-context/gevolgen#node-alcoholgebruik-en-gezondheid.
  4. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Kamerbrief over de nota Landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019. Den Haag: 2015.
  5. Klik hier voor meer informatie over de Gezondheidsenquête 2016.
  6. Klik hier voor meer informatie over de Jongerenenquête 2015.
  7. Nix.nl. Over Nix [Online]. (bezocht op 20 november); Beschikbaar op URL: https://nix18.nl/over-nix/
  8. Dijk AP van, Keetman M, Hastan P. HUO 2017. Een onderzoek naar uitgaansgedrag van jongeren uit Den Haag en de regio Haaglanden. Den Haag: GGD Haaglanden; 2018 [in press].

 

Deel dit artikel
Print dit artikel
Abonneer je op de RSS feed
Download meerdere kernboodschappen en publicaties

Over dit onderwerp

De Gezondheidsraad en het Voedingscentrum adviseren om geen alcohol te drinken, of in ieder geval niet meer dan één glas per dag.1 Daarnaast wordt er als het gaat om alcohol drinken, gesproken over drie (risico)groepen:

Zware drinker: Wekelijks minstens één dag minimaal zes glazen (mannen) of vier glazen (vrouwen) alcohol drinken.

Overmatig alcohol drinker: Meer dan 14 glazen per week (mannen) of meer dan 7 glazen per week (vrouwen) alcohol drinken.

Binge drinker: Bij één gelegenheid vijf of meer glazen alcohol drinken.2

Het drinken van alcohol brengt verschillende gezondheidsrisico’s met zich mee. Zo hangt matig alcoholgebruik (dat is tot 1,5 standaardglazen per dag)a samen met een hoger risico op borstkanker en diabetes en wordt een hoog alcoholgebruik (meer dan 1,5 standaardglazen per dag) geassocieerd met meer risico op een beroerte en borst-, darm- en longkanker. Binge drinken vergroot de kans op hart- en vaatziekten.1

Vooral alcoholgebruik op jonge leeftijd is schadelijk. Jongeren zijn gevoeliger voor de risico’s van alcohol, omdat hun lichaam kleiner en nog in ontwikkeling is. Hun lichaam kan schade oplopen en ook de ontwikkeling kan verstoord worden door het alcoholgebruik. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in gedragsproblemen of in een hogere gevoeligheid voor alcoholverslaving op latere leeftijd.3

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft het terugdringen van overmatig alcohol drinken tot één van de speerpunten in haar gezondheidsbeleid gemaakt, omdat hier veel gezondheidswinst te behalen is.4 De ambitie is dat in 2030 het aantal overmatige drinkers substantieel afgenomen is.

 

a Een standaardglas bevat ongeveer 10 gram alcohol. Die hoeveelheid alcohol zit in ongeveer 250 milliliter bier (5% alcohol), 100 milliliter wijn (12% alcohol) en 35 milliliter sterke drank (35% alcohol).1